29 Οκτωβρίου 2011

Άκουσέ με!

bed,birds,book,girl,room,tree-aa4f09a8de4b3d94d82431e738efaecf_m
Όταν εγώ σου ζητάω να μ’ ακούσεις
και συ αρχίζεις να μου δίνεις συμβουλές
δεν κάνεις αυτό που σου ζήτησα.
Όταν εγώ σου ζητάω να μ’ ακούσεις
κι εσύ αρχίζεις να μου λες πως δεν πρέπει να αισθάνομαι έτσι,
ποδοπατείς τα συναισθήματά μου.
Όταν εγώ σου ζητάω να μ’ ακούσεις
και συ νομίζεις πως πρέπει να κάνεις κάτι
για να λύσεις το πρόβλημά μου,
όσο κι αν σου φαίνεται παράξενο, μ’ απογοητεύεις.
Άκουσέ με! Μόνο αυτό σου ζητάω. Άκουσέ με!
Μη μου μιλήσεις, μην κάνεις πράγματα για μένα-
δεν είναι αυτό που θέλω. Απλώς άκουσέ με (…).
Μπορώ να τα καταφέρω και μόνος μου.
Δεν είμαι ανήμπορος.
Ίσως αποθαρρημένος και δισταχτικός, αλλά όχι ανήμπορος.
Όταν εσύ κάνεις για μένα κάτι, που μπορώ
και χρειάζομαι να το κάνω μόνος μου,
μου εντείνεις το φόβο και την αδυναμία μου.
Όταν, όμως, αποδεχτείς απλά πώς αισθάνομαι,
αυτό που αισθάνομαι
–όσο παράλογο κι αν είναι το συναίσθημά μου-
τότε μπορώ να προχωρήσω,
να καταλάβω τί κρύβει ο παραλογισμός μου.
Κι όταν πια αυτό το αποσαφηνίσω,
οι απαντήσεις γίνονται ξεκάθαρες και δε χρειάζομαι συμβουλές.
Τα παράλογα συναισθήματα δεν είναι πια παράλογα
σαν καταλάβουμε τί κρύβουν.
Ίσως γι΄αυτό η προσευχή να λειτουργεί συχνά
για μερικούς ανθρώπους. Γιατί ο Θεός είναι βουβός.
Δεν προσπαθεί να δώσει συμβουλές,
ούτε να σώσει την κατάσταση.
“Εκείνος” ακούει μόνο κι αφήνει σε σένα να κάνεις τη δουλειά.
Γι΄αυτό, σε παρακαλώ, άκουσέ με! Άκουσέ με!
Κι αν θέλεις να μιλήσεις,
περίμενε λίγο τη σειρά σου.
Και τότε εγώ θ’ ακούσω εσένα.
Ανώνυμος
(Πηγή: Luterman, 1991, σ. 110)


Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465

6 Σεπτεμβρίου 2011

Η Γέφυρα

1933579Ήταν κάποτε ένας άνδρας που είχε φιλοσοφήσει τί ήθελε από τη ζωή. Είχε ζήσει πολλές εναλλαγές διάθεσης και πολλές δοκιμασίες. Είχε πειραματιστεί με διαφορετικούς τρόπους ζωής, και είχε ζήσει το δικό του μερίδιο επιτυχιών και αποτυχιών. Επιτέλους, είχε αρχίσει να βλέπει ξεκάθαρα τον προορισμό του.

Επιμελώς, έψαξε για την κατάλληλη ευκαιρία. Ορισμένες φορές η ευκαιρίες περάσαν από μπροστά του, μόνο για να τις απομακρύνει. Συχνά επιστράτευσε όλη του τη δύναμη και φαντασία, για να διαπιστώσει μοναχά ότι ο δρόμος ήταν κλειστός. Και επιτέλους, ήρθε. Αλλά η ευκαιρία δεν είχε σκοπό να περιμένει. Θα ήταν διαθέσιμη μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα, και αν δεν την εκμεταλλευόταν, δε θα ξαναπερνούσε από μπροστά του.

Πρόθυμος να φτάσει στον προορισμό του, ξεκίνησε το ταξίδι του. Με κάθε βήμα ήθελε να κινηθεί πιo γρήγορα. Με κάθε σκέψη για το στόχο του, η καρδιά του χτυπούσε δυνατότερα. Με κάθε όραμα που συναντούσε, ανανεωνόταν το σθένος του. Η δύναμη που τον είχε εγκαταλείψει από τα νεανικά του χρόνια επέστρεψε, και κάθε είδους επιθυμίες αφυπνίστηκαν από τις μακρόχρονα αδρανείς θέσεις τους.

Καθώς περπατούσε βιαστικά, βρήκε μία γέφυρα που διέσχιζε το μέσον της πόλης. Είχε χτιστεί ψηλά, πάνω από ένα ποτάμι, προκειμένου να προστατεύει την πόλη από τις πλημμύρες της άνοιξης. Άρχισε να τη διασχίζει, όταν παρατήρησε κάποιον περαστικό που τη διέσχιζε από την αντίθετη κατεύθυνση. Καθώς πλησίαζε, του φάνηκε ότι ο περαστικός ερχόταν να τον χαιρετίσει. Έβλεπε ξεκάθαρα, ωστόσο, ότι δεν τον γνώριζε, και ότι ο ξένος ήταν ντυμένος όμοια με αυτόν, αλλά είχε κάτι δεμένο γύρω από τη μέση του.

Όταν βρέθηκαν σε κοντινή απόσταση που μπορούσαν να χαιρετήσουν ο ένας τον άλλον, διέκρινε ότι αυτό που ο ξένος είχε δεμένο στη μέση του ήταν ένα σχοινί. Ήταν τυλιγμένο γύρω του πολλές φορές και, πιθανότατα, εάν το τέντωνε, να έφτανε 30 πόδια σε μήκος. Ο περαστικός άρχισε να ξετυλίγει το σχοινί, και, καθώς βρέθηκαν σε κοντινή απόσταση, ο ξένος είπε, “Σύγγνώμη, θα είχες την καλοσύνη να κρατήσεις την άκρη για ένα λεπτό;”

Έκπληκτος από την ευγενικά διατυπωμένη αλλά παράξενη παράκληση, συμφώνησε δίχως πολλή σκέψη, και προέτεινε το χέρι του για να πιάσει την άκρη. "Ευχαριστώ," είπε ο ξένος, και μετά πρόσθεσε, "με τα δύο χέρια τώρα, και μην ξεχνάς, να κρατάς σφιχτά". Και λέγοντάς αυτά τα λόγια, πήδηξε από τη γέφυρα. Γρήγορα, η ελεύθερη πτώση του σώματος εκσφενδόνισε το σχοινί σε όλο του το μήκος, και ο άνδρας ένιωσε απότομα το τράβηγμα. Ενστικτωδώς, κράτησε σφιχτά και σχεδόν σύρθηκε στο πλάι. Κατάφερε να κρατηθεί όμως κόντρα στην άκρη, και αφού ξαναβρήκε την αναπνοή του, κοίταξε τον ξένο που κρεμμόταν από την άλλη άκρη φλερτάροντας με την άβυσσο.

"Μα τί προσπαθείς να κάνεις;" φώναξε."Απλά κράτα γερά" είπε ο άλλος. "Μα αυτό είναι γελοίο," σκέφτηκε ο άντρας, και άρχισε να τραβά τον ξένο. Δεν υπήρχε ώθηση, όμως. Ήταν σα να είχε προϋπολογιστεί προσεχτικά το βάρος του ξένου και το μήκος του σχοινιού, ώστε μαζί να δημιουργούν ένα τέτοιο αντίβαρο που μόλις που ξεπερνούσε τη δύναμή του για να τον μεταφέρει με ασφάλεια.

"Γιατί το έκανες αυτό;" φώναξε ο άνδρας."Μην ξεχνάς," είπε ο ξένος, “αν με αφήσεις, θα χαθώ". "Μα δε μπορώ να σε τραβήξω," έσκουξε ο άνδρας."Είμαι δική σου ευθύνη," αποκρίθηκε ο ξένος."Ε, λοιπόν, δεν τη ζήτησα," είπε ο άνδρας. "Αν με αφήσεις, θα χαθώ", επανέλαβε ο ξένος.

Άρχισε να κοιτάζει γύρω του για βοήθεια. Αλλά δεν υπήρχε κανείς. Πόσο καιρό θα έπρεπε να περιμένει; Γιατί να του συμβεί αυτό, ακριβώς όταν βρισκόταν στα πρόθυρα της πραγματικής επιτυχίας; Εξέτασε τη μία πλευρά, αναζητώντας ένα μέρος να δέσει το σχοινί. Κάποια προεξοχή, ή κάποια τρύπα στο κιγκλίδωμα. Αλλά το κιγλίδωμα ήταν ασυνήθιστα ομοιόμορφο, και δεν υπήρχαν διαστήματα ανάμεσα στις σανίδες της γέφυρας. Δεν υπήρχε τρόπος να απαλλαγεί από αυτό το ανέλπιστο βάρος, έστω και προσωρινά. 
 
"Τί ζητάς;" ρώτησε τον ξένο που κρεμμόταν στο κενό."Απλά τη βοήθειά σου," απάντησε αυτός."Πώς μπορώ να βοηθήσω; Δε μπορώ να σε τραβήξω, και δεν υπάρχει μέρος να δέσω το σχοινί για να πάω να φέρω κάποιον να με βοηθήσει να σε βοηθήσω". "Το ξέρω. Απλά κρατήσου. Αυτό είναι αρκετό. Δέσε το σχοινί γύρω από τη μέση σου, έτσι θα είναι πιο εύκολο". Καθώς φοβόταν ότι τα χέρια του δεν θα άντεχαν για πολύ περισσότερο, έδεσε το σχοινί γύρω από τη μέση του. "Γιατί το έκανες αυτό;" ξαναρώτησε. "Δε βλέπεις τί έκανες; Τί σκοπό μπορείς να είχες στο μυαλό σου;" "Μην ξεχνάς," είπε ο ξένος, “η ζωή μου βρίσκεται στα χέρια σου".

Τί μπορούσε να κάνει; “Αν τον αφήσω να πέσει, θα ζήσω με τις τύψεις ότι άφησα αυτόν τον άνθρωπο να πεθάνει. Αν μείνω, κινδυνεύω να χάσω τη δυναμική που απέκτησα προς την πολυπόθητη σωτηρία μου. Είτε έτσι είτε αλλιώς, αυτή η εμπειρία θα στοιχειώνει τη ζωή μου για πάντα." Με σαρκαστική αίσθηση του χιούμορ, του πέρασε απ’ το μυαλό ακόμα και να πεθάνει ο ίδιος πηδώντας από τη γέφυρα μαζί με το σχοινί. "Έτσι θα πάρει ένα καλό μάθημα, ο ανόητος." Αλλά ήθελε να ζήσει, και μάλιστα μια γεμάτη ζωή. "Τί δύσκολη επιλογή καλούμαι να αντιμετωπίσω – πώς θα μπορέσω να αποφασίσω;" 
 
Η ώρα περνούσε, δίχως να έρχεται κανένας περαστικός. Η κρίσιμη στιγμή της απόφασης πλησίαζε. Για να δείξει τη δέσμευσή του στους δικούς του στόχους, θα έπρεπε να συνεχίσει το ταξίδι του τώρα. Ήταν ήδη αργά εάν πραγματικά ήθελε να φτάσει στον προορισμό του στην ώρα του. Αλλά ήταν αντιμέτωπος με μία δυσβάσταχτη επιλογή.Τότε πέρασε από το μυαλό του μία άλλη σκέψη. Αν και δε μπορούσε να τραβήξει τον ξένο μοναχά με τις δικές του δυνάμεις, εάν ο ξένος μπορούσε να μαζέψει το σχοινί από τη δική του μεριά, τυλίγοντάς το γύρω από τη μέση του ξανά και ξανά, μαζί θα τα κατάφερναν. Μάλιστα, ο ξένος μπορούσε να το κάνει αυτό μόνος του, αρκεί ο ίδιος, μένοντας στη γέφυρα, να κρατούσε αντίσταση. 

"Λοιπόν άκου," του φώναξε. "Νομίζω ότι ξέρω πώς να σε σώσω". Και του εξήγησε το σχέδιό του. Αλλά ο ξένος δεν έδειξε ενδιαφέρον. "Εννοείς ότι δε θα βοηθήσεις; Μα σου είπα ότι δε μπορώ να σε τραβήξω μόνος μου, κι ούτε νομίζω ότι θα αντέξω για πολύ περισσότερο"."Πρέπει να προσπαθήσεις," φώναξε ο ξένος δακρυσμένος. "Αν αποτύχεις, θα πεθάνω". 
 
Η στιγμή της απόφασης έφθασε. Τί έπρεπε να κάνει; "Να κοιτάξω τη δική μου ζωή ή αυτή του ξένου;" Και τότε του ήρθε μία καινούργια ιδέα. Μία αποκάλυψη! Μία τόσο καινοτόμα ιδέα, που έμοιαζε αιρετική, τόσο εξωγήινη φάνταζε στον παραδοσιακό τρόπο σκέψης του άνδρα."Θέλω να με ακούσεις προσεχτικά," είπε, "γιατί αυτό που θα σου πω το εννοώ. Δε θα δεχθώ την ευθύνη επιλογών για τη δική σου ζωή, μοναχά για τη δική μου. Την ευθύνη επιλογής για τη δική σου ζωή στην επιστρέφω."

"Τί εννοείς;" ρώτησε ο ξένος, τρομαγμένος. "Εννοώ, απλά, ότι από εσένα εξαρτάται. Εσύ αποφασίζεις πώς θα τελειώσει αυτή η ιστορία. Θα γίνω το αντίβαρό σου. Εσύ θα δώσεις ώθηση στον εαυτό σου για να ανέβεις. Αν θες, θα τραβήξω κι εγώ λίγο από τη μεριά μου". Και με αυτά τα λόγια άρχισε να ξετυλίγει το σχοινί από τη μέση του, και ξανακρατήθηκε στο πλάι της γέφυρας."Δε μπορεί να τα εννοείς αυτά που λες", ούρλιαξε ο ξένος. "Δε θα τολμήσεις να είσαι τόσο εγωιστής! Είμαι ευθύνη σου! Τί θα μπορούσε να είναι τόσο σημαντικό ώστε να αφήσεις κάποιον να πεθάνει; Μη μου το κάνεις αυτό!

Περίμενε για μια στιγμή. Δεν ένιωσε αλλαγή στη ένταση του σχοινιού. 
 
"Δέχομαι την επιλογή σου," είπε στο τέλος, κι ελευθέρωσε τα χέρια του…
 
- Edwin Friedman, FRIEDMAN'S FABLES

Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465
 

2 Αυγούστου 2011

Αναγνωρίζοντας την Κακοποίηση στη Ζωή σου





Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση ή βία υφίσταται σε μία σχέση ή σε μία οικογένεια όταν υπάρχει κάποιο άτομο το οποίο χρησιμοποιεί ένα μοτίβο συμπεριφορών ώστε να επιβληθεί σε κάποιο άλλο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, άνδρες κακοποιούν γυναίκες θύματα. Μπορεί όμως να συμβεί και το αντίστροφο. Μπορούν και οι γυναίκες να υπάρξουν κακοποιητικές και οι άνδρες θύματα. 

Η κακοποίηση μπορεί να συμβεί μεταξύ ανθρώπων που είναι παντρεμένοι ή και ανύπαντροι, σε ετεροφυλόφιλους, gay ή λεσβίες, ζευγάρια που ζουν μαζί, ή που έχουν χωρίσει, ενήλικες συγγενείς εξ' αγχιστείας ή εξ' αίματος, και μεταξύ εκείνων που έχουν βιολογική ή νομική σχέση γονέα-παιδιού


Πολλά άτομα που υφίστανται κακοποίηση δεν βλέπουν τους εαυτούς τους ως θύματα. Ούτε οι κακοποιητές είθισται να βλέπουν τους εαυτούς τους ως κακοποιητές. Οι άνθρωποι συχνά εξισώνουν την ενδοοικογενειακή κακοποίηση/βία με σωματική βλάβη. Ωστόσο, η ενδοοικογενειακή βία μπορεί να πάρει πολλές άλλες μορφές: ψυχολογικές, συναισθηματικές, ή σεξουαλικές. Η βία (σε όποια της μορφή) μπορεί να μην προκύπτει συχνά, αλλά να διατηρείται στην περιφέρεια ως ένας διαρκής παράγοντας εκφοβισμού.



ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ


- τράβηγμα μαλλιών, δάγκωμα, σπρώξιμο, τσίμπημα, τίναγμα, σκαμπήλισμα, σφίξιμο χεριού,  στραμπούλιγμα μπράτσου, τράνταγμα, χτύπημα, μπουνιές, κόψιμο, κάψιμο
- χρήση αντικειμένων με σκοπό το χτύπημα του θύματος
  (π.χ. σανίδες, κουτάλες, ζώνες, κλαδιά, κ.ά.)
- εκσφενδονισμός αντικειμένων στο θύμα  
- κάψιμο θύματος με τσιγάρα, σπίρτα, μάτι κουζίνας, ατμοσίδερο, φωτιά
- υπερβολικό γαργαλητό 
- αποστέρηση ιδιωτικού χώρου/ιδιωτικότητας 
- αποστέρηση ύπνου, τροφής, νερού, στέγης, ρουχισμού, θέρμανσης
- υποσίτιση ή υπερσίτιση (δλδ. τάισμα με το ζόρι)
- άρνηση παροχής αναγκών θύματος (π.χ. τουαλέτα, φάρμακα) 
- αγνοεί την ασθένεια ή τον τραυματισμό του θύματος  
- εξώθηση θύματος πέρα από τα όρια των φυσικών του ικανοτήτων
- επιβολή εργασίας σε εξοντωτικό βαθμό
- απουσία προστασίας από: 
  • κακοποίηση από αδέλφια (μεγαλύτερα, μικρότερα, ή συνομήλικα)
  • σχολικό εκφοβισμό (bullying) προερχόμενο είτε από συμμαθητές είτε από δασκάλους
  • υπερβολική ενασχόληση με τις δουλειές του σπιτιού
- απουσία παροχής & διδαχής περί σωματικής υγιεινής
- απουσία διατροφικής πληροφόρησης και υποστήριξης
- έκθεση σε ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης 
  (π.χ. βρωμιά, έντομα, ποντίκια, κατσαρίδες, δυσοσμία, χαλασμένο υδραυλικό σύστημα)
- απουσία οδοντιατρικής και ιατροφαρμακευτικής φροντίδας
- ενδυμασία λανθασμένου μεγέθους, ακατάλληλη για την περίσταση, βρώμικη ή φθαρμένη
- ενθάρρυνση σωματικής τιμωρίας από συγγενείς ή ξένους
- εξαναγκασμός εγγύτητας σε νικοτινικό καπνό (καπνιστικό περιβάλλον)
- διαρκείς μετακομίσεις
- ντρόπιασμα ή κοροϊδία σχετικά με τις λειτουργίες ή τη μορφή του σώματος
- υπερβολική έμφαση στην εξωτερική εμφάνιση, την ενδυμασία, την υγιεινή, το πλύσιμο των χεριών,τη διατρογή ή τη δίαιτα, τις λειτουργίες του σώματος, τη σωματική ανάπτυξη
 - σωματικός περιορισμός 
  (π.χ. αποκλεισμός στο σπίτι, κλείδωμα στη ντουλάπα ή το μπαλκόνι,  δέσιμο)
- παράθεση ή χρήση όπλων ως μέσο εκφοβισμού
- απειλές ότι θα σκοτώσει ή θα τραυματίσει το θύμα
- εξαναγκάζει ή ξεγελά το θύμα να κάνει κάτι ανεπιθύμητο
- στέκεται απειλητικά πολύ κοντά στο θύμα ή εκφοβίζει
- χρήση ή πραγματοποίηση απειλών για να τραυματίσει το θύμα 

- υπερέκθεση στα στοιχεία της φύσης
- εξαναγκασμός συμμετοχής σε βίαια αθλήματα
- κακοποίηση κατοικιδίων 



ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ


- οποιαδήποτε ανεπιθύμητη σεξουαλική επαφή ή χειρονομία
- παρενόχληση ή εξαναγκασμός για σεξ
- εξαναγκασμός σεξουαλικής δραστηριότητας με ζώα
- διατύπωση απειλών με σκοπό την εξασφάλιση του σεξ
- τσίμπημα, σφαλιάρισμα, αρπαγή, ή γράπωμα στήθους ή γεννητικών οργάνων
- επιβολή σεξ όταν έχει προκύψει ασθένεια, τοκετός ή εγχείρηση
- επιβολή σεξ με άλλους άνδρες ή γυναίκες
- επιβολή παρακολούθησης ή συμμετοχής σε ομαδικό σεξ
- συνειδητή μετάδοση αφροδίσιου νοσήματος
- μεταχείριση θύματος ως αντικείμενο του σεξ
- βίαιο σεξ
- άσκηση πίεσης για τη συγκέντωση πορνογραφικού υλικού με πρωταγωνιστή το θύμα
- παράθεση πορνογραφίας ώστε να κάνει το θύμα να νιώθει άβολα
- χρήση του σεξ ως κίνητρο για καβγά
- χρήση του σεξ ως επίλυση καβγά
- άσκηση κριτικής σεξουαλικών δεξιοτήτων του θύματος
- ανεπιθύμητο σεξουαλικό χάιδεμα σε δημόσιους χώρους
- εξαπόληση κατηγοριών για υποτιθέμμενες εξωσυζυγικές σχέσεις
- απειλεί ότι θα κάνει σεξ με άλλη εάν δεν κάνει σεξ μαζί του
- υποβιβασμός μορφολογίας του σώματος του θύματος 

- ανέκδοτα ή “αστεία” σεξουαλικού περιεχομένου
- ενδελεχής έλεγχος του σώματος του θύματος για με σκοπό τη συλλογή ενδείξεων 

   σεξουαλικής επαφής


ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ (Ή ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ Ή ΛΕΚΤΙΚΗ) ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ


- ψευδείς κατηγορίες
- εξευτελισμός, χαρακτηρολογία, και επισήμανση ελαττωμάτων του θύματος 
- λεκτικές απειλές
- υπερισχύει στα συναισθήματα του θύματος
- εκφράζει δυσπιστία απέναντι στο θύμα 
- ανάσυρση παρελθοντικών θεμάτων
- ακατάλληλη έκφραση ζήλιας
- σιγή, αγνοεί το θύμα
- αρνείται να εξυπηρετήσει το θύμα
- πάντα περνάει το δικό του
- παρακρατεί την στοργή του ή παραμελεί το θύμα
- πιέζει το θύμα
- αναμένει ότι το θύμα θα συμμορφωθεί σε έναν ρόλο
- συγκρίνει το θύμα με άλλους (π.χ. πρώην)
- προτείνει να σχετιστούν με άλλους άνδρες ή γυναίκες
- προξενεί τύψεις και ενοχές
- απειλεί ότι θα μεθύσει ή θα πάρει ναρκωτικά 
- ξεκινά καβγάδες
- διακατέχεται από κακίες και δεν συγχωρεί
- ψεύδεται, ανασκευάζει γεγονότα
- συμπεριφέρεται στο θύμα σα να είναι παιδί
- έχει διπλά μέτρα και σταθμά
- λέει ένα πράγμα και εννοεί κάτι άλλο
- αρνείται ή αποσύρει τις καθημερινές ευθύνες του θύματος
- αθετεί τις δεσμεύσεις του
- επιμένει να συνοδεύσει το θύμα στο γραφείο του γιατρού
- δημιουργεί χάος/λερώνει εσκεμμένα επιβάλλοντας στο θύμα να καθαρίσει
- απειλεί με τα πάντα (λέξεις, αντικείμενα)
- αρνείται να ασχοληθεί με εκκρεμότητες
- ελαχιστοποιεί ή αναιρεί τη δουλειά ή τις επιτυχίες του θύματος
- απαιτεί να έχει λογαριασμό της ρουτίνας/χρόνου του θύματος



ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ


- απειλεί ότι θα βλάψει το θύμα
- απειλεί ότι θα εγκαταλείψει το θύμα, ή ότι θα αυτοκτονήσει
- εκμεταλλεύεται τους φόβο του θύματος για κάτι
- απειλεί ότι θα καταγγείλει το θύμα στην πρόνοια  
- απειλεί ότι θα καταδόσει το θύμα ώστε να απελαθεί
- εξαναγκάζει το θύμα να αποσύρει νομικές κατηγορίες
- εξαναγκάζει το θύμα να παραβιάσει το νόμο  



ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ


- χρησιμοποιεί ενοχοποιητικές κουβέντες, χειρονομίες ή συμπεριφορές ως μέσο ελέγχου 
- θρυμματισμός ή εκφενδονισμός αντικειμένων

- ρεζιλεύει, γελοιοποιεί ή γελά στα μούτρα του θύματος 
- παίζει “παιχνίδια του μυαλού” 
- κάνει το θύμα να πιστεύει ότι είναι χαζό ή ότι τρελάθηκε 



ΧΡΗΣΗ ΖΗΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΟΧΟΠΟΙΗΣΗΣ



- ταπεινώνει, μειώνει, αρνείται, κατηγορεί, επιρρήπτει ευθύνες, χειραγωγεί
- αρνείται ότι η κακοποίηση έλαβε χώρα 
- ελαχιστοποιεί την βαρύτητα της κακοποίησης, δεν παίρνει σοβαρά τις ανησυχίες της
- αντιστρέφει καταστάσεις ώστε να επιρρήψει την ευθύνη της κακοποίησης στο θύμα
- κατηγορεί το θύμα ότι προκάλεσε την κακοποίηση 
- κατηγορεί το θύμα για απιστία
- ελέγχει πού βρίσκεται ή σε ποιόν μίλησε το θύμα



ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ

& ΤΟΚΕΤΟΥ 
- την εξαναγκάζει να κάνει έκτρωση
- αρνείται ότι το παιδί είναι δικό του
- προσβάλλει το σώμα της
- αρνείται να την στηρίξει κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη 

- ασκεί πίεση ή απαιτεί σεξουαλική επαφή αμέσως μετά τον τοκετό
- αρνείται την σεξουαλική επαφή με το πρόσχημα ότι το σώμα της εγκύου είναι άσχημο  
- την κατηγορεί ότι το μωρό είναι “το λάθος φύλο” 
- αρνείται να της επιτρέψει να θηλάσει


ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ 

- εμποδίζει το θύμα να βρει, να δεχθεί, ή να διατηρήσει εργασία
- επιβάλλει στο θύμα να ζητήσει χρήματα
- παίρνει ή παρακρατεί τα χρήματα του θύματος
- αρνείται την πρόσβαση ή κρατά μυστικό το οικογενειακό εισόδημα

- δεν επιτρέπει στο θύμα να έχει άποψη για σημαντικές οικονομικές αποφάσεις
- δεν επιτρέπει στο θύμα να έχει χρήματα
- χαρτζιλικώνει το θύμα
- σπατάλη οικογενειακού εισοδήματος με ανόητους τρόπους 

- σπατάλη σε εξαρτήσεις (λ.χ. τζόγο, ουσίες, σεξουαλικές υπηρεσίες)
- απαιτεί αποκλειστική διαχείριση του οικογενειακού εισοδήματος 
- εκβιασμός για την πλήρη ανάληψη ευθύνης των οικονομικών
- άρνηση διάθεσης χρημάτων για ειδικές περιστάσεις παρά την ύπαρξη αυτής της δυνατότητας   (εορτές, γενέθλια,κτλ)  



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ -ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ


 - αποστέρηση
  • ιδιοκτησίας κατοικιδίων, 
  • φιλικών σχέσεων
  • αντικειμένων με τα οποία μπορεί το θύμα να προσκολληθεί
  • μόνιμης κατοικίας
  • ανάπτυξης της αίσθησης του ανήκειν σε μία κοινότητα
  • ευκαιριών συμμετοχής σε αθλήματα, μόρφωση, ενασχόληση με την τέχνη
- επιβολή ελέγχου σχετικά με τις ενέργειες, τις κοινωνικές συναναστροφές, και το περιεχόμενο των   ενδιαφερόντων του θύματος
- περιορισμός εξωτερικών δραστηριοτήτων 
- της αρνείται να μάθει να οδηγεί, να μορφωθεί, να εργαστεί
- μειώνει ή αγνοεί το θύμα σε δημόσιες εξόδους ή κάνει “σκηνές” δημοσίως 

- απαγόρευση πρόσβασης σε οικογένεια/φίλους
- επίδειξη αγενούς συμπεριφοράς στην οικογένεια/φίλους του θύματος 
- αλλάζει προσωπικότητα όταν είναι άλλοι παρόντες 
- απαγόρευση ή περιορισμός πρόσβασης σε όχημα ή τηλέφωνο
- διαλογή/επιλογή φίλων που επιτρέπεται να διατηρεί το θύμα
- επιλέγει φίλους, δραστηριότητες, ή τη δουλειά αντί να περνά χρόνο με το θύμα
- εκβιάζει το θύμα να λογοδοτήσει για τις πράξεις του
- λογοκρισία της αλληλογραφίας του θύματος
- συμπεριφέρεται στο θύμα σα να είναι υπηρέτρια



ΧΡΗΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ

- δημιουργεί στο θύμα ενοχές για τα παιδιά
- παρενοχλεί ή ντροπιάζει το θύμα μπροστά στα παιδιά 
- εξαναγκάζει το θύμα να μείνει σπίτι με τα παιδιά
- διδάσκει στο παιδιά να κακοποιούν το θύμα (να χαρακτηρολογούν, να χτυπούν, κλπ)
- αποποίηση ευθυνών ή καταμερισμού ευθυνών αναφορικά με τα παιδιά
- (απειλή για) απαγωγή ή αποστέρηση κηδεμονίας των παιδιών 
- απαξίωση αρτιότητας γονεϊκών δεξιοτήτων του θύματος

- χρήση επισκεπτηρίου για να προβεί σε παρενόχληση, κατασκοπεία, ενοχοποίηση 
- χρήση παιδιών για την μεταφορά μηνυμάτων


ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΧΩΡΙΣΜΟΥ/ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ


- εξαγοράζει τα παιδιά με ακριβά δώρα
- δεν παρουσιάζεται την ώρα του επισκεπτηρίου  ή δεν επιστρέφει τα παιδιά στο σπίτι την προσυμφωνημένη ώρα 
- ανακρίνει τα παιδιά για πληροφορίες που αφορούν την προσωπική ζωή του θύματος (π.χ. τους   συντρόφους, επαφές, προσωπικό χρόνο)
- επιρρίπτει τις ευθύνες για την διάλυση της οικογένειας στο θύμα
- χρησιμοποιεί τα παιδιά για να μεταφέρει μηνύματα
- αρνείται στο θύμα την πρόσβαση στα παιδιά



ΧΡΗΣΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ


- αναφορά στις γραφές για να δικαιολογήσει την κυριαρχία του
- χρησιμοποιεί τη θέση του στην εκκλησία για να πιέσει για σεξ ή χάρες
- χρησιμοποιεί το θύμα, μετά απαιτεί συγχώρεση
- ερμηνεύει την θρησκεία ή τις γραφές όπως τον βολεύει
- αποτρέπει το θύμα από το να πηγαίνει στην εκκλησία
- γελοιοποεί τα πιστεύω του θύματος
- καταφεύγει σε σεξουαλικές δραστηριότητες ή χρήση ουσιών για να επιτελέσει θρησκευτικές δραστηριότητες 



ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ / ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ


- κλειδώνει το θύμα εντός ή εκτός του σπιτιού
- εκσφενδονίζει ή καταστρέφει αντικείμενα
- κακομεταχειρίζεται τα κατοικίδια
- βροντάει τις πόρτες 

- παραμελεί το θύμα
- κρύβει τα τηλέφωνα και αρνείται πρόσβαση σε αυτά στο θύμα

 

ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ

 
- γρήγορη ή επικίνδυνη οδήγηση με σκοπό τον εκφοβισμό
- οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ
- εξαναγκασμός εξόδου από το όχημα όταν ο θύτης βρίσκεται σε κατάσταση οργής 
- σπρώξιμο θύματος εκτός του οχήματος ενώ αυτό βρίσκεται εν κινήσει

- άρνηση χρήσης, πείραγμα της μηχανής, παρακράτηση κλειδιών, 
  ή αλυσόδεμα του τιμονιού του οχήματος
- απειλεί πως θα ρίξει/σκοτώσει το θύμα πέφτοντας σε διερχόμενο όχημα
- χρήση οχήματος για να κυνηγήσει ή να τραυματίσει το θύμα.



Εάν βρίσκεσαι σε οποιαδήποτε βίαιη σχέση, μην ξεχνάς ότι 
υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να σου προσφέρουν  βοήθεια.


Κανένας δεν επιθυμεί ούτε αξίζει την κακομεταχείριση. 
Αναζήτησε υποστήριξη από ανθρώπους που νοιάζονται και μπορούν να σε βοηθήσουν.




Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465

19 Ιουλίου 2011

Έξοδος Κινδύνου: Καταστροφικές Σχέσεις

coming_out_exit_sign_photosculpture-p1530064560404875733s98_400

Ο χωρισμός από τον “ανάξιο” που περιγράφεται στο
Δείκτες Ανάξιου Συντρόφου (Μέρος 1ο)
Δείχτες Ανάξιου Συντρόφου (Μέρος 2ο)
αφορά 3 στάδια: την Αποκόλληση, Τον Τερματισμό της Σχέσης/ Αποχώρηση, και την  Μετέπειτα Προστασία.

1. Αποκόλληση.
Κατά τη διάρκεια της αποκόλλησης από τον “ανάξιο”, αναγνωρίζεις τί πρέπει να κάνεις και δημιουργείς ένα σχέδιο Εξόδου Κινδύνου. Πολλά άτομα αποτυγχάνουν στις προσπάθειες να αποκολληθούν από τον “ανάξιο” διότι τον εγκαταλείπουν ξαφνικά και παρορμητικά, δίχως προσχέδιο και, σε πολλές περιπτώσεις, δίχως πόρους επιβίωσης. Ο “ανάξιος” έχει ήδη επιτύχει την απομόνωση του συντρόφου, έχει τον έλεγχο των οικονομικών πόρων, ή ελέγχει βασικές ανάγκες εξόδου όπως τη χρήση μεταφορικού μέσου. Κατά τη διάρκεια της αποκόλλησης πρέπει…
  • Παρατήρησε τα μοτίβα συμπεριφοράς του. Αφουγκράσου πώς λειτουργεί απέναντί σου. 
  • Σταδιακά γίνε πιο βαρετός, μίλα λιγότερο, μη μοιράζεσαι πολλά συναισθήματα και γνώμες. Σκοπός είναι να τον κάνεις σε βαρεθεί, μεγιστοποιώντας την συναισθηματική του αποκόλληση χωρίς δημιουργήσεις κλίμα μέσα στο οποίο θα στοχοποιηθείς.
  • Σιωπηλά επικοινώνησε με την οικογένειά σου και άλλα άτομα που μπορούν να σε στηρίξουν. Σκέψου ποιοί θα μπορούσαν να κρατήσουν μία αποσκευή με τα απαραίτητα στον χώρο τους. Καθόρισε τί είδους βοήθεια χρειάζεσαι: μέρος να μείνεις, προστασία, οικονομική ενίσχυση, κ.ά. 
  • Σχεδίασε τί θα κάνεις με τα κατοικίδια.
  • Σκέψου τέσσερα μέρη στο οποία θα μπορούσες να πας εάν έφευγες από το σπίτι. 
  • Άνοιξε έναν λογαριασμό τραπέζης ή κάνε αίτηση για πιστωτική κάρτα στο όνομά σου. 
  • Επεδίωξε να κάνεις πράγματα εκτός σπιτιού - βγάλε τα σκουπίδια, κάνε βόλτα τον σκύλο ή πήγαινε στο σουπερμάρκετ. Εξασκήσου στον τρόπο με τον οποίο θα διαφύγεις. 
ΤΙ ΝΑ ΠΑΡΕΙΣ ΜΑΖΙ ΣΟΥ (ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ ΕΦΙΚΤΟ)
- Τα παιδιά (εάν είναι ασφαλές)
- Αστυνομική Ταυτότητα / Διαβατήριο
- Χρήματα 

- Βιβλιάριο τραπέζης/Κάρτες (ΑΤΜ, πιστωτική)
- Κλειδιά αυτοκινήτου/σπιτιού/δουλειάς
- Πιστοποιητικά Γέννησης - για όλα τα μέλη της οικογένειας


- Δίπλωμα Οδήγησης
- Σχολικά Έγγραφα
- Ιατρικά Αρχεία - για όλα τα μέλη της οικογένειας
- Αρχεία Ιατρικής Ασφάλειας
- Ρούχα
- Φάρμακα
- Σημαντικά έγγραφα δικά σου και των παιδιών
- Απλήρωτους λογαριασμούς
- Τηλεφωνική ατζέντα
- Χαρτιά διαζυγίου, περιοριστικούς όρους
- Φωτογραφίες, κοσμήματα, αντικείμενα συναισθηματικής αξίας
- Αντικείμενα των παιδιών (παιχνίδια, κουβέρτες, κτλ)
  • Αν φοβάσαι το ενδεχόμενο έντονης εχθρότητας, κακοποίησης ή/και βιαιότητας, ενημέρωσε κάποια τοπική αρχή ώστε να τεθούν σε εφαρμογή περιοριστικοί όροι.
  • Σταδιακά μετάφερε τα αντικείμενά σου από το σπίτι, ή προσπάθησε να ανακτήσεις τιμαλφή από την κατοχή του. Πιθανόν να χάσεις κάποια προσωπικά αντικείμενα κατά τη διαδικασία της αποκόλλησης – μικρό τίμημα μπροστά στην ελευθερία σου.
  • Πάψε να αντιμιλάς, να αντιτίθεσαι ή να συζητάς ζητήματα. Πάψε να αμύνεσαι, να εξηγείς και να απολογείσαι. Αποκρίσου με σχόλια του τύπου “είμαι πολύ μπερδεμένος/-η τελευταία” ή “βιώνω τόσο πολύ άγχος που δεν ξέρω πια τί κάνω” .
  • Άφησε υπαινιγμούς ότι περνάς κατάθλιψη, συναισθηματική εξουθένωση, ότι είσαι μπερδεμένος/-η. Θα είναι ευκολότερο να αποχωρήσει από τη σχέση εάν μπορέσει να ρίξει το φταίξιμο σε εσένα (μην ξεχνάς: δεν αναλαμβάνει ποτέ ευθύνη για ό,τι διαδραματίζεται σε μία σχέση). Πιθανόν να χρειαστεί να προσποιηθείς τον/-ην μπερδεμένο/-η και βαρετό, ώστε να απενοχοποιηθεί ο/η ίδιος/-α και να διακηρύξει στους πάντες ότι "δεν είσαι με τα καλά σου". Μπορεί να βγείς τρελός/-ή ή ανισόρροπος/-η, αλλά θα είσαι ασφαλέστερος/-η. Επέτρεψέ τους να σκέφτονται οτιδήποτε θέλουν για σένα, αρκεί να εξακολουθήσεις να βρίσκεσαι στη διαδικασία αποκόλλησης.
  • Μην εμπλακείς σε άλλη σχέση. Αυτό απλά θα περιπλέξει την κατάσταση και θα αυξήσει το θυμό. Κράτησε χαμηλό προφίλ για αρκετούς μήνες. Μην ξεχνάς, ο “ανάξιος” θα εντοπίσει άλλο θύμα γρήγορα, και θα προσκολληθεί σε αυτό ταχύτατα, αρκεί να δόσεις την ευκαιρία να πάψεις να είσαι το επίκεντρο το ενδιαφέροντός του.
  • Καθώς ο “ανάξιος” αρχίζει να αναρωτιέται για τις συμπεριφορικές αλλαγές που επιδυκνύεις, παραδέξου ότι είσαι συγχυσμένος, έχεις κατάθλιψη, είσαι συναισθηματικά μουδιασμένος, ή οποιεσδήποτε άλλες βαρετές αντιδράσεις. Αυτό θέτει τα θεμέλεια του τερματισμού της σχέσης.
2. Ο Τερματισμός της Σχέσης/Αποχώρηση
Μην ξεχνάς: ο “ανάξιος” δεν αποδέχεται ευθύνες, οργίζεται απέναντι στην κριτική, πανικοβάλλεται στην υποψία αποκόλλησης – αυτά είναι τα σημεία αναφοράς σου καθώς προβαίνεις στον τερματισμό της σχέσης.
  • Εξήγησε ότι είσαι συναισθηματικά μουδιασμένος και μπερδεμένος. Δεν μπορείς να νιώσεις τίποτα για κανέναν και θες να τερματίσεις τη σχέση για το δικό του καλό. Θύμησέ του ότι κι ο ίδιος μάλλον πρόσεξε ότι κάτι έχεις και ότι χρειάζεσαι χρόνο να ξεκαθαρίσεις τα συναισθήματά σου ή οτιδήποτε σου συμβαίνει. Όσο αηδιαστικό και αν σου ακούγεται, θα πρέπει να χρησιμοποιήσεις την φράση: “δεν είμαι κατάλληλος για σχέση με τον οποιοδήποτε σε αυτή τη φάση της ζωής μου”. Αν ο “ανάξιος” μπορέσει να σου ρίξει το φταίξιμο για τον τερματισμό της σχέσης, όπως θα έκανε αν το είχε επιλέξει ο ίδιος, θα αποχωρήσει γρηγορότερα.
  • Αν ο “ανάξιος” πανικοβληθεί, θα λάβεις πλήθος τηλεφωνημάτων, γραμμάτων, σημειωμάτων, κτλ. Αντέδρασε σε όλα αυτά με τον ίδιο τρόπο – με ένα βαρετό ευχαριστώ. Εάν υπεραντιδράσεις ή υποκύψεις, έχεις και πάλι χάσει τον έλεγχο.
  • Εστιάσου στην ανάγκη σου να ξεφύγεις από αυτή την κατάσταση. Μην συμφωνήσεις στο πλήθος των συμβιβασμών που θα σου προτείνει – το να βγαίνετε ραντεβού λιγότερο τακτικά, νσ κάνετε διάλειμμα για μία εβδομάδα, να βρίσκεστε μία φορά την εβδομάδα, να πάτε για θεραπεία ζεύγους, κτλ. Όσο ο “ανάξιος” έχει επαφή μαζί σου, θα νιώθει ότι έχει την ευκαιρία να σε χειραγωγήσει.
  • Ο “ανάξιος” θα επιδιώξει να σου δημιουργήσει τύψεις. Σε κάθε τηλεφώνημα θα ακούς πόσο σε αγαπάει ή αγάπησε, πόσα σου πρόσφερε και πόσα θυσίασε για σένα. Ταυτόχρονα θα σε κατηγορήσει που του έδωσες ψεύτικες ελπίδες, που δεν του έδωσες την ευκαιρία να διορθώσει την κατάσταση, και θα σε ντροπιάσει που τερμάτισες τη σχέση.
  • Μην επιδιώξεις να του δώσεις να καταλάβει πως αισθάνεσαι – είναι αδύνατον. Ο “ανάξιος” απλά ενδιαφέρεται για το τί νιώθει ο ίδιος – τα συναισθήματά σου δεν τον αφορούν. Θα σπαταλήσεις τον χρόνο σου προσπαθώντας να του δώσεις να καταλάβει και θα δει τη συζήτηση ως ευκαιρία να σε κάνει να νιώθεις ακόμα περισσότερες τύψεις και να σε χειριστεί.
  • Μην υποκύψεις στις ξαφνικές αλλαγές συμπεριφοράς, υποσχέσεις γάμου, ταξιδιών, δώρων, κτλ. Μέχρι τώρα ήδη ξέρεις πώς είναι ο “ανάξιος” κάτω από φυσιολογικές συνθήκες της καθημερινότητας. Αν και οι πάντες μπορούν να αλλάξουν για ένα μικρό χρονικό διάστημα, πάντα επιστρέφουν στην τυπική τους συμπεριφορά όταν τελειώσει η κρίση.
  • Αναζήτησε επαγγελματική συμβουλευτική για τον εαυτό σου ή την υποστήριξη άλλων ατόμων αυτό το διάστημα. Θα χρειαστείς ενθάρρυνση και καθοδήγηση. Κράτα στο μυαλό σου ότι εάν ο “ανάξιος” μάθει ότι αναζητάς βοήθεια, θα ασκήσει κριτική στην συμβουλευτική υποστήριξη, τον ίδιο τον θεραπευτή, την προσπάθεια.
  • Μην χρησιμοποιείς όρους όπως “κάποια μέρα”, “μπορεί” ή “στο μέλλο픨. Όταν ο “ανάξιος” ακούει αυτά τα ενδεχόμενα, νομίζει ότι λυγίζεις και θα αυξήσει την πίεση.
  • Φαντάσου έναν κουλοχέρη στο καζίνο. Αν ήσουν στο Las Vegas μπροστά σε έναν κουλοχέρη και τραβούσες τον μοχλό δέκα φορές χωρίς να συμβεί τίποτα – προχωράς σε άλλο μηχάνημα. Ωστόσο, εάν μία στις 10 φορές η μηχανή σου δώσει έστω και λίγα χρήματα, εξακολουθείς και τραβάς τον μοχλό, με την ελπίδα ότι θα χτυπήσεις τζάκποτ. Αν είμαστε πολύ σοβαροί και σταθεροί στην απόφαση να τερματίσουμε τη σχέση για μεγάλο διάστημα, και μετά προσφέρουμε την πιθανότητα ή την ελπίδα επανασύνδεσης – εισπράτουμε λίγα ψιλά και η πίεση συνεχίζει να ασκείται. Ποτέ μην αλλάζεις την τοποθέτησή σου – πάντα λέγε το ίδιο πράγμα. Ο “ανάξιος” θα σταματήσει να παίζει με μία μηχανή που δεν πληρώνει και γρήγορα θα μετακινηθεί σε άλλη.

 3. Μετέπειτα Προστασία 
  • Μερίμνησε για την προστασία και την ασφάλειά σου. Εξακολουθεί να είναι απαραίτητο. 
  • Προμηθεύσου ένα κινητό για έκτακτη ανάγκη.  
  • Σκέψου το ενδεχόμενο περιοριστικών όρων. Κράτα ένα αντίγραφο μαζί σου όλες τις ώρες, και δώσε ένα αντίγραφο και μία φωτογραφία του θύτη στους ανθρώπους που φροντίζουν τα παιδιά σου, τα σχολεία τους, το αφεντικό σου. 
  • Άλλαξε τις κλειδαριές, και αναθεώρησε την ασφάλεια των πορτών, συναγερμούς, και φωτισμό στο σπίτι σου.
  • Ενημέρωσε φίλους και συγγενείς ότι ο κακοποιητής δε διαμένει πλέον μαζί σου. Ζήτησε να καλέσουν την αστυνομία εάν τον δουν κοντά στο σπίτι ή τα παιδιά σου. 
  • Δώσε σε εκείνους που φροντίζουν τα παιδιά σου τα ονόματα όσων επιτρέπεται να τα πάρουν.
  • Ζήτησε να φιλοξενηθείς σε φίλους ή συγγενείς. 
  • Αν είσαι γυναίκα, μην φιλοξενηθείς σε κάποιον άντρα, εκτός κι αν είναι συγγενής. (Το να μείνεις με κάποιον άντρα με τον οποίο δεν είσαι παντρεμένη μπορεί να βλάψει τις πιθανότητες να αποκτήσεις την κηδεμονία των παιδιών ή/και διατροφή. Θα μπορούσε επίσης να προξενήσει πρόσθετη αντιπαράθεση με τον κακοποιητή). 
  • Αναζήτησε βοήθεια σε καταφύγιο κακοποιημένων γυναικών με τα παιδιά σου. Το προσωπικό θα σε βοηθήσει να αποκτήσεις νομική και οικονομική βοήθεια και συμβουλευτική και συναισθηματική υποστήριξη (για σένα και τα παιδιά σου).  
  •  Μη δεχθείς να μιλήσεις με τον κακοποιητή παρά μόνο εάν έχεις φροντίσει για την ασφάλειά σου. 
Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465

Δείκτες Ανάξιου Συντρόφου (Μέρος 2ο)

Picture1

10. Παρανοϊκός Έλεγχος: Ο "ανάξιος" ελέγχει κάθε σου βήμα. Σε ανακρίνει. Δε σέβεται την ιδιωτικότητά σου. Σε παρακολουθεί. Στην έχει φυλαμμένη. Επιδιώκει να σε ξεμπροστιάσει. Παρακολουθεί αν πήγες στο σουπερμάρκετ για να σε ρωτήσει εάν πέρασες όντως από εκεί, σε μία προσπάθεια να ξεμπροστιάσει κάποιο ψέμα σου. Σε πιο ακραίες περιπτώσεις θα κάνει ενδελεχή έλεγχο στην αλληλογραφία, το πορτοφόλι ή την τσάντα σου, στα σκουπίδια... Θα χρησιμοποιήσει την επανάκληση του τηλεφώνου για να ενημερωθεί για τις εξερχόμενες κλήσεις σου. 

Θα σου υποδείξει τι να (μη) φορέσεις, τί μουσική να ακούς, πώς να συμπεριφέρεσαι σε δημόσιους χώρους. Με την πάροδο του χρόνου θα σου υποδείξει σε ποιούς να (μη) μιλάς, που να κυκλοφορείς, τί να συζητάς. Εάν δεν έχεις κανονίσει κάποια έξοδο για το Σαββατόβραδο, ο “ανάξιος” θα σε κρατήσει σε αναμονή, λέγοντας ότι θα σου τηλεφωνήσει - κάποια στιγμή. Θα σε κρατήσει, έτσι, με επιτυχία στο σπίτι, κάνοντας τα πάντα για να είσαι διαθέσιμος/-η προκειμένου να μην υποστείς τις συνέπειες (ταπείνωση, ανάκριση). Αυτή η τεχνική επιτρέπει στον “ανάξιο” να κάνει οτιδήποτε θέλει σε κοινωνικό επίπεδο, και να σε ελέγχει, ταυτόχρονα, από απόσταση. 

 
11. Δημόσιο Ξεμπρόστιασμα: Προσπαθώντας να σου επιβληθεί σε δημόσιους χώρους, ο "ανάξιος" θα σε: βρίσει, ταπεινώσει, κοροϊδέψει, ρεζιλέψει: όχι μόνο ιδιωτικά αλλά και δημοσίως. Γρήγορα θα καταλάβεις ότι εκφράζοντας οποιαδήποτε άποψη γίνεσαι στόχος φραστικής επίθεσης. Τις πρώτες φορές που θα συμβεί κάτι τέτοιο, θα περιφρονήσει τα συναισθήματά σου, αποκαλώντας σε "υπερευαίσθητο", "μιγιάγγιχτο", κατηγορώντας σε για έλλειψη χιούμορ. Προοδευτικά, θα μάθεις να αποφεύγεις τη στοχοποίηση χαμογελώντας ευγενικά, αποσιωπώντας τη γνώμη σου, και εγκαταλείποντας κάθε προσπάθεια έκφρασης της προσωπικότητάς σου. 

12. Τίποτα δεν είναι Αρκετό: Σε πείθει ότι είσαι ανεπαρκής. Ακυρώνει κάθε συμπεριφορά ή συναίσθημά σου, πείθοντάς σε ότι αποδεικνύονται λίγα συγκριτικά με τα αναμμενόμενα. Αυτή είναι μία πρόσθετη μέθοδος συρρίκνωσης της αυτοεκτίμησης σου. Ό,τι και να κάνεις, εισπράττεις ακύρωση και απαξίωση. Πρόκειται για μία μέθοδο η οποία στόχο έχει να αμβλύνει κάθε πρωτοβουλία από μέρους σου και αποτελεί συναισθηματική κακοποίηση

Φυσικά, θα ήταν παράλογο ο/η αγαπημένος/-η σου να μένει στη σχέση εάν τα πίστευε όλα αυτά. Η επαναλαμβανόμενη ακύρωση που εισπράττεις, ωστόσο, θα επιτρέψει στον/-ην σύντροφό σου κάποια στιγμή να σου υπενθυμίσει πόσο τυχερός/-ή είσαι που μπήκε στη ζωή σου - κάποιος που σου κάνει χάρη να ανέχεται κάποιον/α τόσο ανεπαρκή όπως εσύ. Και θα τον/την πιστέψεις. Η πλύση εγκεφάλου που υφίστασαι κουβαλάει το εξής μύνημα: αν καμία πρωτοβουλία σου δεν είναι σωστή, πώς νομίζεις ότι μπορείς να πάρεις αποφάσεις για τη σχέση σας;

13. Αίσθημα Δικαιοδοσίας: Ο "ανάξιος" διαθέτει μία εξαιρετική αίσθηση ότι δικαιούται τα πάντα. Η στάση του είναι απολύτως δικαιολογημένη. Εάν τον μπλοκάρουν στον αυτοκινητόδρομο, ο “ανάξιος” αισθάνεται ότι έχει το δικαίωμα να “κολλήσει” απειλητικά στο αυτοκίνητο του μπροστινού, να τον παρενοχλήσει, και να διακινδυνεύσει τις ζωές άλλων με την έκρηξη θυμού του. Μην απατάσαι, η ίδια αίσθηση δικαιωματικής απαίτησης θα χρησιμοποιηθεί και απέναντί σου. Εάν δεν υπακούσεις στις προσταγές ή επιθυμίες του, ή εάν παραβιάσεις τους κανόνες του, νιώθει ότι έχει το δικαίωμα να σε τιμωρήσει με οποιονδήποτε τρόπο κρίνει κατάλληλο

14. Οι Φίλοι και η Οικογένειά σου τον Αντιπαθούν:  Καθώς η σχέση προχωράει, οι δικοί σου άνθρωποι θα εντοπίσουν αλλαγές στη συμπεριφορά και την προσωπικότητά σου. Θα διαπιστώσουν ότι έχεις αποτραβηχτεί. Θα διακρίνουν τη συμμετοχή του στην αποδόμηση της προσωπικότητάς σου.  Θα διαμαρτυρηθούν.  

Ο "ανάξιος" θα αντεπιτεθεί κατηγορώντας τους για ζηλια και δεν αποκλείεται να χρησιμοποιήσει τη διαμαρτυρία και τη γνώμη τους ως πρόσθετη απόδειξη ότι ΑΥΤΟΙ είναι εναντίον σου – όχι εκείνος. 

Και μόνο η αναφορά στα δικά σου πρόσωπα θα πυροδοτεί έκρηξη θυμού και σειρά προσβολών. Δε θα αργήσεις να πάψεις να μιλάς για εκείνους που αγαπάς. Οποιοσδήποτε βρίσκεται στο πλάι σου και σε έχει έγνοια (οι γονείς, τα αδέλφια, οι φίλοι, ακόμα και τα παιδιά σου) είναι, πλέον, απειλητικός και παύει να είναι ευπρόσδεκτος. 

15. Αρνητικές Αφηγήσεις: Έχεις ακούσει να λένε: "Δώσε αρκετό σχοινί σε κάποιον, και θα κρεμαστεί"; Τα πράγματα που επιλέγει κανείς να αποκαλύψει όταν αφηγείται περιστατικά της ζωής του/της, συχνά αποκαλύπτουν πολλά για τον χαρακτήρα και την ιδέα που έχει για τον εαυτό του/της. Παρατηρώντας τί κρίνει κανείς ως άξιο αναφοράς, μαθαίνεις τί βρίσκει ενδιαφέρον, καθώς βλέπεις να πρωταγωνιστεί σε αφηγήσεις που σκοπό έχουν να σε εντυπωσιάσουν. 

Ο “ανάξιος” θα εξιστορήσει περιστατικά υπεροψίας, βιαιότητας, επιθετικότητας, αναισθησίας, απόρριψης κτλ. Θα υπερηφανευτεί για τις εκρήξεις θυμού και απαξιωτικές συμπεριφοράς που επέδειξε στο παρελθόν, θεωρώντας τα αξιοθαύμαστα χαρακτηριστικα. Γενικά, οι άνθρωποι αυτοπροσδιορίζονται μέσα από τις προσωπικές τους αφηγήσεις, ακριβώς όπως ένας πολιτισμός ορίζεται μέσα από την παράδοση και τους μύθους του. Άκου προσεχτικά αυτές τις ιστορίες. Όταν κάποιος δηλώνει ποιός είναι, πίστεψέ τον.  

16. Το "Τεστ της Σερβιτόρας": Έχει διαπιστωθεί ότι ο τρόπος με τον οποίο θα συμπεριφερθεί ο συνοδός σου στην σερβιτόρα ή κάποιο άλλο ουδέτερο πρόσωπο του αντίθετου φύλου στα πρώτα σας ραντεβού, είναι ο τρόπος με τον οποίο θα σου συμπεριφέρεται σε 6 μήνες από τώρα. 

Κατά την “περίοδο του μέλιτος” θα σου συμπεριφέρεται σα να είσαι βασιλιάς ή βασίλισσα. Η λήξη της περιόδου του μέλιτος συμπίπτει με τη λήξη της ικανότητας (ή της επιθυμίας του/της) να κρύψει τα πραγματικά συναισθήματα που τρέφει για το αντίθετο φύλο. Παρατήρησε ασέβειες, γκρίνια, παράπονα, άσκηση κριτικής, τσιγγουνιά, αντεκδίκηση. Μην ξεχνάς: ένας ψυχολογικά αξιόπιστος άνθρωπος είναι συνεπής ως προς τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται σε όλους τους ανθρώπους. 



17. Κακοφημία: Όπως προαναφέρθηκε, συνήθως τα ψυχικά υγιή άτομα είναι συνεπή στη προσωπικότητα και συμπεριφορά τους. Ο “ανάξιος” μπορεί να έχει 2 ξεχωριστές φήμες - μία ομάδα ατόμων που θα σου δώσει διθυραμβικούς έπαινους και μία ομάδα που θα σε προειδοποιήσει ότι έχεις μπλέξει. 

Είναι σα να πηγαίνουν 10 άτομα σε ένα εστιατόριο – 5 λένε ότι ειναι εξαίσιο και 5 λένε ότι είναι χοιροστάσιο – σίγουρα αντιλαμβάνεσαι ότι μπαίνεις σε ρίσκο εάν δειπνήσεις εκεί. Ο “ανάξιος” μπορεί να κοκορευτεί για τη φήμη του ως “γυναικά”, “ευέξαπτο” ή “τεμπέλη”. Μπορεί να εξιστορήσει  περιστατικά όπου κάποιοι τον αποκάλεσαν τρελό ή πρότειναν ότι πρέπει να επισκεφθεί ειδικό ψυχικής υγείας. 

Δώσε ιδιαίτερη σημασία στη φήμη. Η φήμη είναι η δημόσια αντίληψη της συμπεριφοράς ενός ατόμου. Εάν έχει δύο όψεις, μία καλή και μία κακή, το ρίσκο είναι μεγάλο. Θα αντιμετωπίσεις την κακή όταν τελειώσει η περίοδος του μέλιτος στη σχέση σας. Με σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς ο “ανάξιος” θα έχει ελάχιστους φίλους, μόνο γνωριμίες. Τα συναισθηματικά υγιή και τα ηθικά άτομα δεν ανέχονται φιλίες με ανάξιους που συμπεριφέρονται άσχημα στους γύρω τους. Εάν ανακαλύψεις ότι αντιπαθείς τους φίλους του “ανάξιου” πιθανόν να είναι διότι λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως αυτός, και το βλέπεις.


18. Διαρκώς Ακροβατείς: Όσο η σχέση σου με τον “ανάξιο” προχωρά, σταδιακά θα εκτεθείς σε λεκτική απαξίωση, εκρήξεις θυμού, εκτενείς ανακρίσεις για ασήμαντα πράγματα, βιαιότητα/απειλές στοχευμένες σε άλλους τις οποίες όμως βλέπεις, παρανοϊκή ενασχόληση με τις δραστηριότητές σου, και ποικιλία τρόπων μείωσης του χαρακτήρα σου. Θα βρεθείς να ακροβατείς εν τη παρουσία του – θα φοβάσαι να ανοίξεις θεματολογία συζήτησης, θα φοβάσαι να αναφέρεις ότι συνάντησες φίλους, και θα φοβάσαι να αμφισβητήσεις ή να ασκήσεις κριτική στη συμπεριφορά του “ανάξιου”. Αντί να βιώνεις τη ζεστασιά και ασφάλεια της αγάπης, θα βρίσκεσαι διαρκώς σε ένταση, θα είσαι αγχωμένος όταν μιλάς σε άλλους (μπορεί να πουν κάτι που θα πρέπει να εξηγήσεις αργότερα), και θα τρομάζεις μην τυχόν συναντήσεις κάποιον που θα πρέπει να χαιρετήσεις δημοσίως. Θα σε ρωτήσει σε ποιό εστιατόριο θες να πάτε να φάτε, μόνο και μόνο για να αρνηθεί προφασιζόμενος ότι είναι απαίσια ιδέα (ακόμα και εάν πρότεινες να πάτε στο αγαπημένο του εστιατόριο). Τα ραντεβού και ο χρόνος που μοιράζεστε θα είναι πιο άνετα και λιγότερο απειλητικά όταν είστε απολύτως μόνοι – ακριβώς όπως θέλει ο “ανάξιος”- καμία ανάμειξη με τον έλεγχο ή την κυριαρχικότητά του.  

19. Απαξίωση: Διαπιστώνεις ότι μέσα στον εγωκεντρισμό σου δε χωρά η δική σου γνώμη ή τα δικά σου συναισθήματα. Η πρώτες εκφράσεις αμφισβήτησης απέναντι του θα γίνει αιτία για να απαξιώσει τα συναισθήματα και τη γνώμη σου ως παράλογα, υπερευέσθητα, ανόητα, ψυχικά ανισόρροπα. Αν και υποτίθεται ότι δεν ενδιαφέρεται για τη γνώμη ή τα συναισθήματά σου, διαπιστώνεις ότι θα ενοχληθεί και θα αναστατωθεί εάν τολμήσεις να αμφισβητήσεις τη συμπεριφορά του (λιγάκι οξύμωρο, έτσι δεν είναι;). Θα σε κατηγορήσει ότι πας “να τον αλλάξεις” και θα απαιτήσει να πάψεις να είσαι ύπολος και “να τον δεχθείς όπως είναι”. Ο “ανάξιος” είναι εξαιρετικά εχθρικός απέναντι στην κριτική και αντιδρά με θυμό ή οργή όταν αμφισβητείται η συμπεριφορά του.  

20. Βγαίνεις Τρελός: Σε μία προσπάθεια να προσαρμοστείς στις εξωφρενικές απαιτήσεις του "ανάξιου" ανακαλύπτεις ότι κι εσύ κάνεις εξωφρενικά πράγματα αυτοαμυνόμενος. Αν ο “ανάξιος” πρόκειται να καταφθάσει στις 8:00 μμ. – θα καλέσεις το 11880 για να καλύψεις την ανάκληση, θα ψάξεις τα σκουπίδια για πράγματα που μπορεί να σε ενοχοποιήσουν, και προειδοποιήσεις τους δικούς σου ανθρώπους να μη σου τηλεφωνήσουν εκείνο το βράδυ. Προειδοποιείς οικογένεια/φίλους να μην κάνουν νύξη σε ορισμένα θέματα, αποφεύγεις να συχνάζεις σε συγκεκριμένα μέρη, προσποιείσαι ότι δε βλέπεις γνωστούς στο δρόμο. Γίνεσαι κι εσύ παρανοϊκός – προσέχεις τί φοράς και τί λες. Οι μη-βίαιοι άνδρες – θύματα ξαφνικά βρίσκουν τους εαυτούς τους μπλεγμένους σε σωματικούς τσακωμούς με τις “ανάξιες” γυναίκες. Οι μη-βίαιες γυναίκες ουρλιάζουν όταν δεν αντέχουν άλλο τη λεκτική κακοποίηση ή την απαξίωση. Σε καταστάσεις συναισθηματικής και σωματικής αυτοάμυνας, όλοι συμπεριφερόμαστε διαφορετικά και παράξενα. Νομίζουμε ότι “τρελαινόμαστε” – είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι δεν υπάρχει “φυσιολογική συμπεριφορά” σε καταστάσεις μάχης. Ό,τι και να κάνεις σε ΜΗ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ θα χαρακτηριστεί ως ΜΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ. Η συμπεριφορά σου θα επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα εάν αποτραβηχτείς από αυτή την κατάσταση, προτού σου προκληθεί μόνιμη ψυχολογική ζημιά. 

Αν όλα τα παραπάνω σου ακούγονται γνώριμα, ήρθε η ώρα να αναλάβεις δράση.
Είτε αποφασίσεις να μείνεις, είτε να αποχωρίσεις από αυτή τη σχέση, προέχει η σωματική και συναισθηματική σου ασφάλεια.
Απευθύνσου σε κάποιον ειδικό ώστε να εξετάσεις τις όψεις της σχέσης σου και τις προσδοκίες που έχεις από αυτήν. Ενημερώσου για τις επιλογές σου, και τοποθέτησε τον εαυτό σου στο επίκεντρο της ΑΓΑΠΗΣ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙΣ.

Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465

Δείκτες Ανάξιου Συντρόφου (Μέρος 1ο)

morning-coffee-1015
Οι περισσότερες σχέσεις ξεκινούν με καλή πρόθεση, γλυκύτητα, ευγένεια. Τα πρώτα στάδια μιας γνωριμίας, τα πρώτα ραντεβού, τα δύο μέλη επιδιώκουν την εξοικείωση και την αξιολόγηση της συμβατότητας τους, ώστε να δουν αν μπορεί να εδραιωθεί κάποιος βαθμός εμπιστοσύνης μεταξύ τους.

Επόμενο είναι, λοιπόν, στην αρχή να υπάρχει μία επιφύλαξη, καθώς το κάθε άτομο σταδιακά ξεδιπλώνει τα γνωρίσματα της προσωπικότητάς του και τον τρόπο με τον οποίο υπάρχει μέσα σε μία σχέση. 

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με το σωστό άτομο, μια ρομαντική σχέση μπορεί να υπάρξει μία εξαιρετικά θετική εμπειρία. Αντίθετα, η σχέση με το λάθος άτομο μπορεί να αφήσει έντονο θυμό, αγωνία και θλίψη στο πέρασμά της. Καμιά φορά ίσως και χρειάζεται πολλή προσπάθεια για να επουλωθούν τα τραύματα που επιφέρει.  

Δεν ταιριάζουν όλοι με όλους και, φυσικά, υπάρχουν πολλές συνθήκες κάτω από τις οποίες μία σχέση ενδέχεται να μην ανταποκριθεί στις προσδοκίες μας και να μας απογοητεύσει. Το να ανοιχτεί κανείς στο ενδεχόμενο μιας σχέσης φέρει ρίσκο και για τους δυο εμπλεκόμενους, οι οποίοι ανοίγονται στο ενδεχόμενο να απογοητευτούν και να πληγωθούν.  

Ορισμένες φορές, όμως, μπορεί να υπάρξει πολύ πιο ριψοκίνδυνο για τον έναν από τους δυο. Υπάρχει ένα είδος επικίνδυνου συντρόφου, ο οποίος διαθέτει μόνιμα χαρακτηριστικά προσωπικότητας ικανά να προξενήσουν βαθιά συναισθηματική (και, πολλές φορές, κοινωνική ή/και σωματική) βλάβη, αφήνοντας στο πέρασμά του ανθρώπους συναισθηματικά καταπονημένους, με κατακερματισμένη αυτοεκτίμηση και σοβαρό πλήγμα στην ικανότητά τους να ξαναεμπιστευτούν και να διαχειριστούν συναισθήματα εγγύτητας στο μέλλον. 

Η παρουσία ενός τέτοιου ατόμου στη ζωή μας, ειδικά όταν πρόκειται για το άτομο στο οποίο έχουμε εμπιστευτεί την αγάπη μας, που ιδανικά θα θέλαμε να μας καταλαβαίνει, να μας συμπονεί και να μας στηρίζει, εύκολα βρίσκει πρόσφορο έδαφος για να μεταμορφωθεί στην κινηματογραφική “Ολέθρια Σχέση”. 

Στην πλειοψηφία τους, οι ακατάλληλοι σύντροφοι εντοπίζονται εύκολα και όλοι, λίγο-πολύ, φροντίζουμε να τους αποφεύγουμε. Συνήθως δεν επιλέγουμε ανθρώπους που φαίνονται μας διαταραγμένοι ή απειλητικοί, οπότε η συναισθηματική μας ακεραιότητα (πέρα από την διαχειρίσιμη απογοήτευση που μπορεί να προκύψει για τους γνωστούς, καθημερινούς λόγους ασυμβατότητας) δεν διατρέχει ουσιαστικό κίνδυνο. Κάποια άτομα, ωστόσο, κρύβουν τις αστάθειες της προσωπικότητάς τους με μεγαλύτερη μαεστρία, παρά το γεγονός ότι εκδηλώνουν ένα σύνολο σχετικά προβλέψιμα επιζήμιων συμπεριφορών ελέγχου απέναντι στον σύντροφό τους.

Τέτοιους είδους άτομα, αυτά που αποκαλούμε εδώ "ανάξια", κάνοντας αναφορά στην αδυναμία τους να διαχειριστούν συναισθήματα ώριμης αγάπης, συνήθως επιδεικνύουν κάποιες από τις συμπεριφορές που περιγράφονται στη συνέχεια. Ένας τέτοιος σύντροφος μπορεί να είναι άντρας που απευθύνεται σε γυναίκα σύντροφο, μία γυναίκα που εκδηλώνει αντίστοιχες συμπεριφορές σε άντρα, ή μπορεί ακόμα και να αφορά ομόφυλα ζευγάρια (εδώ αναφέρομαι στον ανάξιο, χάρην οικονομίας, αλλά μπορεί να είναι και ανάξια). 

Εάν ο σύντροφός σου διαθέτει έστω και ένα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά, διατρέχεις κίνδυνο μέσα στη σχέση. Εάν εντοπίσεις περισσότερους από τρεις δείκτες που αναγράφονται στη συνέχεια, εμπλέκεσαι με έναν "ανάξιο" ή μία "ανάξια" σε μία σχέση υψηλού κινδύνου. Εάν διαπιστώσεις την παρουσία ενός μεγαλύτερου αριθμού των χαρακτηριστικών που ακολουθούν, βιώνεις κακοποιητική σχέση και καλό θα ήταν να απευθυνθείς σε έναν σύμβουλο ψυχικής υγείας/ψυχοθεραπεύτη ώστε να διαχειριστείς την κατάσταση με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ασφάλεια. 

1. Σκληρή Μεταχείριση: Η αγάπη ποτέ δεν είναι σκληρή. Η αγάπη δεν πονάει. Kανείς δεν βλάπτει σκόπιμα εκείνον που αγαπά στο όνομα της αγάπης. Δεν είναι ένδειξη αγάπης το να: σε χτυπήσει, σου στρίψει το χέρι, σου τραβήξει τα μαλλιά, σε ταρακουνήσει, σου σπάσει προσωπικά αντικείμενα. 
Ο οργισμένος (ανάξιος) άντρας μπορεί να γρονθοκοπήσει τον τοίχο ή να εκσφενδονίσει αντικείμενα. Η οργισμένη (ανάξια) γυναίκα είναι πιθανότερο να χαστουκίσει ή να κλωτσήσει. 

Αυτές δεν είναι συμπεριφορές που σου αξίζουν. Δε χρειάζεται να τις υποστείς ούτε μία φορά. Πρόκειται για συμπεριφορές που έχουν την τάση προοδευτικής χειροτέρευσης. Η πρώτη φορά δεν πρόκειται να είναι και η τελευταία.   

2. Ταχεία Προθέρμανση: Ο έρωτας ξυπνά σε όλους μας το παιδικό, παιχνιδιάρικο κομμάτι του εαυτού μας. Γνωρίζουμε, παρόλα αυτά, ότι η παρορμητικότητα και ο ενθουσιασμός συνήθως δεν είναι γνωρίσματα των συναισθηματικά ώριμων ανθρώπων. Όσο γοητευτικό κι αν ακούγεται το να ξετρελαθούμε γρήγορα με κάποιον (ή, ακόμα καλύτερα, το να ξετρελαθεί κάποιος μαζί μας), οι περισσότεροι αντιλαμβανόμαστε ότι είναι μη-ρεαλιστικό το να σχεδιάζουμε το κοινό μας μέλλον από το πρώτο, δεύτερο, ή ακόμα και το τρίτο ραντεβού.  

Δεν θέλω να είμαι εκείνη που θα σε προσγειώσει απότομα, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις ενδέχεται να ισχύει το ρητό "είναι πολύ καλό για να είναι αληθινό". Ορισμένοι άνθρωποι δεν έχουν την ικανότητα να αναπτύξουν βαθύτερα, πιο μεστά συναισθήματα για τους άλλους, με αποτέλεσμα η προσέγγισή τους να είναι εξαιρετικά επιδερμική. 

Λένε γρήγορα "σ' αγαπώ", υπόσχονται, επιδιώκουν πρόωρα τη συμβίωση ή το γάμο. Προσπαθούν με κάθε τρόπο να σε πείσουν ότι είναι ό,τι καλύτερο σου συνέβη ποτέ: διεκδικούν, υπογραμμίζουν την άμεση έλξη, την καρμική συγκυρία, την κατεπείγουσα ανάγκη για δέσμευση και κοινά μελλοντικά σχέδια. Πόσο κολακευτικά συγκλονιστικό! Και πόσο θλιβερά ανούσιο! 

Ακόμα κι αν παραμερίζαμε το γεγονός ότι είναι εξαιρετικά άδικο για εσένα να χάσεις όλα τα ενδιάμεσα στάδια μιας σχέσης (αντί να τα απολαύσεις όλα στο χρόνο τους) αυτή η βιασύνη, η "ταχεία προθέρμανση", συχνά είναι ένδειξη ανθρώπου ικανού μόνο για ρηχά συναισθήματα.

Σε μια ρομαντική σχέση διακυβέβονται πολλά, γι' αυτό και είναι απαραίτητο ένα διάστημα γνωριμίας μέχρι να ωριμάσει η σχέση και να μπορούν να συνυπάρξουν με αρμονία και ασφάλεια οι δύο σύντροφοι μέσα σε αυτήν. Ένας σύντροφος που βιάζεται, επενδύει ελάχιστα στη σχέση, γεγονός που διευκολύνει την απόσυρσή του με αντίστοιχη σβελτάδα στο αντίκρισμα της πρώτης δυσκολίας. 

3. Τρομακτική Κυκλοθυμία: Από εκεί που είναι γλυκιά και συγκαταβατική, μήπως η διάθεσή του μετατρέπεται σε ενοχοποιητικά οργισμένη; Δε θα αργήσει να στρέψει αυτή την ιδιοσυγκρασία προς τα εσένα. Αν σταθείς μάρτυρας βιαιότητας (λ.χ. δεις να: εμπλέκεται σε καυγάδες, ξυλοκοπά, εκσφενδονίζει αντικείμενα, φωνάζει/βρίζει/απειλεί) ή φτάσει στα αυτιά σου η ύπαρξη βίας στη ζωή του/της, μην το αγνοήσεις. 

Πιθανόν να φοβηθείς. Όπως είναι και πιθανό να προσπαθήσει να σε καθυσηχάσει πως πρόκειται για θυμό που προξένησαν συγκεκριμένοι άνθρωποι και καταστάσεις και όχι εσύ. Ακόμα κι αν σε διαβεβαιώσει ότι εσύ ποτέ δε θα εισπράξεις τέτοια επιθετικότητα, έχει ήδη υποδείξει με σαφήνεια την ικανότητα να το κάνει, και σου έχει εμφυτεύσει το φόβο να τη βρεις μπροστά σου. Αργότερα, θα διαστάζεις να υψώσεις ανάστημα φοβούμενη/-ος μήπως εισπράξεις κάτι αντίστοιχο, με συνέπεια να αρνηθείς τις ανάγκες σου ώστε να αποφύγεις τη στοχοποίηση.  

4. Συρρικνώνει την Αυτοεκτίμησή σου: Σε ταπεινώνει επανειλημμένως. Επισημαίνει τα απειροελάχιστα λάθη σου και χαρακτηρολογεί (λ.χ. είσαι βλάκας, είσαι χοντρός/-ή, είσαι αδύνατος/-η, είσαι άσχημος/-η, δεν ξέρεις να μιλάς, να μαγειρεύεις, να διεκδικείς τα δικαιώματά σου, κ.ο.κ.), σε κάνει να νιώθεις σε επιφυλακή, να διακατέχεσαι από την αίσθηση ότι ό,τι και να κάνεις είναι λάθος. 

Και το χειρότερο: σύντομα θα αρχίσεις να τον πιστεύεις. Η προοδευτική συρρίκνωση της αυτοπεποίθησης, αυτοεκτίμησης και του αυτοσεβασμού σου, καλλιεργεί τη δυνατότητα να σου συμπεριφερθεί ακόμα χειρότερα αργότερα –και να σε πείσει ότι το άξιζες. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει να ευδοκιμήσει ανάμεσά σας ένα τρομοκρατικό καθεστώς, όπου δε θα σε εμπιστεύεσαι και θα φοβάσαι μην πεις ή κάνεις κάτι ικανό να πυροδοτήσει (ακόμα) ένα κυκλοθυμικό ξέσπασμα ή διαπληκτισμό.

5. Διακοπή Πλέγματος Στήριξης: Για να σε ελέγξει πλήρως, θα πρέπει να σε απομονώσει. Αυτό σημαίνει να σε αποκόψει από την υποστήριξη των φίλων – συχνά και της οικογένειάς σου. Θα ισχυριστεί ότι σε κακομεταχειρίζονται, σε εκμεταλλεύονται, σε (ή σας) ζηλεύουν και δεν κατανοούν την ιδιαιτερότητα της αγάπης που μοιράζεστε. Αν δυσκολευτεί να σε πείσει, θα χρησιμοποιήσει πιο έμμεσα μέσα: π.χ. θα ισχυριστεί ότι η φίλη σου τον φλέρταρε, και θα πρέπει να ξεκόψεις. 

Για να αποφύγεις τους διαπληκτισμούς, την ανάκριση, την απαξίωση, ίσως επιλέξεις να αυτοαπομονωθείς, να αποσυρθείς από τους δικούς σου ανθρώπους. Σύντομα θα προξενήσεις την ανησυχία τους. Ακόμα κι αυτό θα μπορέσει να το χρησιμοποιήσει προς όφελός του. Η ανησυχία τους, πιθανόν να σου πει, είναι ένδειξη ανάρμοστης, ανοριοθέτητηες συπεριφοράς... ίσως θα πρέπει να κρατήσεις αποστάσεις.  


Εάν μιλήσεις με τους φίλους ή την οικογένειά σου, θα σε τιμωρήσει με καταπέλτη κατηγοριών και ανακριτικών ερωτήσεων. Όταν επιτύχει την απομόνωσή σου, δίχως την υποστήριξή τους, ο έλεγχός του επάνω σου έχει όλο το περιθώριο να κλιμακωθεί. 

6. Ο Κύκλος του Σκληρού και του Γλυκού: Ο “ανάξιος” περιστρέφεται σε επαναλαμβανόμενους κύκλους σκληρής και γλυκιάς συμπεριφοράς. Ο κύκλος ξεκινά όταν σκόπιμα σε πληγώνει. Μπορεί να σε βρίσει, να σε ταπεινώσει, ή να σε απειλήσει με αφορμή κάτι ασήμαντο. Απειλές όπως ότι θα: σε εγκαταλείψει για κάποιον/-α άλλο/-η σύντροφο που τον/την καταλαβαίνει, σε χτυπήσει, καταστρέψει κάτι που αγαπάς. Στην χειρότερη περίπτωση το εννοεί. Στην καλύτερη, μπλοφάρει, για να δει πόση ανοχή θα δείξεις, ώστε την επόμενη φορά να σε απειλήσει με αποτελεσματικότερο τρόπο. 

Την επόμενη στιγμή, ώρα, μέρα γίνεται γλυκύτατος, κάνοντας όλα τα πράγματα που έκανε όταν πρωτοαρχίσατε να βγαίνετε. Αυτή η περίοδος είναι γνωστή ως "περίοδος του μέλιτος". Κρατιέσαι, ελπίζοντας ότι ο κάθε κύκλος Σκληρού-Γλυκού θα είναι και ο τελευταίος. Ένας πρόσθετος σκοπός του κύκλου Σκληρού-Γλυκού είναι να λέει απαίσια πράγματα για σένα ή για τους δικούς σου ανθρώπους, συρρικνώνοντας την αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμησή σου ακόμα περισσότερο. 

Αυτή η επανάληψη δημιουργεί συναισθηματική εξάρτηση από τον "ανάξιο". Ο ίδιος ο άνθρωπος που σε πληγώνει, είναι ο άνθρωπος στον οποίο στρέφεσαι για να επουλώσεις το τραύμα που σου προξένησε... 

Οι χαρακτηρισμοί και οι βρισιές είναι παιδική συμπεριφορά. Αν το παιδί σου σε έβριζε δεν θα το ανεχόσουν. Δεν υπάρχει λόγος να το ανέχεσαι από τον σύντροφό σου. Ο “ανάξιος” ζητά συγγνώμη, αλλά η ζημιά στην αυτοεκτίμησή σου έχει ήδη γίνει. Ακριβώς όπως το σχεδίασε.      

7. Πάντα Φταις Εσύ: Ο/η "ανάξιος/-α" δεν αναλαμβάνει ποτέ την ευθύνη για τη συμπεριφορά του. Πάντα φταις εσύ. Αν απιστήσει, υψώσει την φωνή, σε κακομεταχεριστεί, καταστρέψει αγαπημένα σου αντικείμενα, σε ντροπιάσει δημοσίως – πάντα βρίσκει τρόπο να ρίξει το φταίξιμο σε εσένα. Αν αργήσεις 10 λεπτά στο ραντεβού σας, φταις εσύ που τον/την ανάγκασες να οδηγεί με 130 χμ την ώρα, που θέτει σε κίνδυνο τους πεζούς και που κρατά μούτρα όλο το βράδυ. 

Σε πείθει πως τίποτα από αυτά δεν θα είχε συμβεί αν δεν είχες κάνει αυτό το απλό λάθος, αν τον αγαπούσες περισσότερο, αν δεν τον αμφισβητούσες. Ποτέ  δεν αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του. Σου δίνει την εντύπωση ότι πήγαινες γυρεύοντας και αξίζεις εχθρότητα, βία, μούτρα, περιφρονητική σιωπή. 

8. Πανικός Χωρισμού: Και μόνο η ιδέα του χωρισμού του προξενεί πανικό -εκτός κι αν πρόκειται για δική του ιδέα– οπότε σε εγκαταλείπει χωρίς δεύτερη σκέψη. Τόλμησε να απειλήσεις ότι θα τον/την χωρίσεις, και θα τον/την αντικρίσεις να σε χειραγωγήσει κλαίγοντας, εκληπαρώντας, υποσχόμενος/η πως θα αλλάξει. 

Θα σε δελεάσει να επιστρέψεις με υποσχέσεις: δώρα, ταξίδια, γάμο. Αν αντισταθείς, θα προτείνει συμβιβασμούς και ημίμετρα (π.χ. “Ας κάνουμε άλλη μια προσπάθεια”, "Ας βρισκόμαστε, αλλά λιγότερο συχνά."). Αν κι αυτά τα μέτρα προβούν άκαρπα, θα σε εκβιάσει λέγοντας ότι: θα επιστρέψει στον (ή στην) πρώην, θα παραιτηθεί από τη δουλειά του, θα μετακομίσει, θα δηλητηριαστεί, θα σκοτωθεί. [Υ.Γ. Ακόμα κι αν υλοποιήσει αυτές τις απειλές, μη ξεχνάς ότι δεν ευθύνεσαι εσύ για τις αποφάσεις του/της.]

Για να σε πείσει να συναντηθείτε, ίσως σε παρενοχλήσει τηλεφωνικά. Ενδεχομένως και να στρατολογήσει γονείς, αδέλφια, ή/και φίλους για να διαμεσολαβήσουν είτε για να μεταφέρουν τα μηνύματά του ή για να τα ξαναβρείτε. Επιβλητικές χειρονομίες: π.χ., στέλνει καθημερινά ανθοδέσμες στη δουλειά, εμφανίζεται με ένα δαχτυλίδι αρραβώνων (αν είναι άντρας) ή ανακοινώνει εγκυμοσύνη σε δημόσιο χώρο (αν είναι γυναίκα). Με αυτό τον τρόπο δημιουργεί μία δυσβάσταχτη κοινωνική πίεση, την οποία (πάνω στην απόγνωσή σου), ίσως αναλογιστείς να διακόψεις επιστρέφοντας κοντά του/της. 

Πρόκειται για πράξεις που σε κρατούν αιχμάλωτη στη συναισθηματική φόρτιση που εμπεριέχουν. Και ας υποθέσουμε ότι ενδίδεις και επιστρέφεις. Δε θα αργήσει η μέρα που θα φοβάσαι το ενδεχόμενο χειρότερης αντίδρασης εάν απειλήσεις να ξαναφύγεις. Το ότι έφυγες μία φορά θα χρησιμοποιηθεί εναντίον σου όποτε θελήσει να αποδείξει πόσο κακός άνθρωπος είσαι. 

Μην ξεχνάς: εάν ο αγαπημένος σου σκύλος αποδράσει πηδώντας πάνω από το φράχτη, όταν επιστρέψει θα του χτίσεις ψηλότερο φράχτη. Εφόσον επιστρέψεις στο πεδίο δράσης του “ανάξιου” – η απόδραση είναι πολύ πιθανόν να είναι τρεις φορές πιο δύσκολη την επόμενη φορά. 

9. Ξέχνα τα Χόμπυ: Σε παροτρύνει να παρατήσεις χόμπυ, προσωπικά ενδιαφέροντα και ενασχολήσεις που μοιράζεσαι με άλλους. Απαιτεί να σε συνοδεύει στις ατομικές σου δραστηριότητες, προξενώντας σου μιζέρια. Μακροπρόθεσμα, αυτό θα σε αποτρέψει από το να διατηρείς προσωπικά ενδιαφέροντα και αυτόνομες δραστηριότητες.



Αν όλα τα παραπάνω σου ακούγονται γνώριμα, ήρθε η ώρα να αναλάβεις δράση.
Είτε αποφασίσεις να μείνεις, είτε να αποχωρίσεις από αυτή τη σχέση, προέχει η σωματική και συναισθηματική σου ασφάλεια.
Απευθύνσου σε κάποιον ειδικό ώστε να εξετάσεις τις όψεις της σχέσης σου και τις προσδοκίες που έχεις από αυτήν. Ενημερώσου για τις επιλογές σου, και τοποθέτησε τον εαυτό σου στο επίκεντρο της ΑΓΑΠΗΣ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙΣ.


Περισσότερα: 

Δείκτες Ανάξιου Συντρόφου (Μέρος 2ο)



Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465