19 Ιουλίου 2011

Δείκτες Ανάξιου Συντρόφου (Μέρος 2ο)

Picture1

10. Παρανοϊκός Έλεγχος: Ο "ανάξιος" ελέγχει κάθε σου βήμα. Σε ανακρίνει. Δε σέβεται την ιδιωτικότητά σου. Σε παρακολουθεί. Στην έχει φυλαμμένη. Επιδιώκει να σε ξεμπροστιάσει. Παρακολουθεί αν πήγες στο σουπερμάρκετ για να σε ρωτήσει εάν πέρασες όντως από εκεί, σε μία προσπάθεια να ξεμπροστιάσει κάποιο ψέμα σου. Σε πιο ακραίες περιπτώσεις θα κάνει ενδελεχή έλεγχο στην αλληλογραφία, το πορτοφόλι ή την τσάντα σου, στα σκουπίδια... Θα χρησιμοποιήσει την επανάκληση του τηλεφώνου για να ενημερωθεί για τις εξερχόμενες κλήσεις σου. 

Θα σου υποδείξει τι να (μη) φορέσεις, τί μουσική να ακούς, πώς να συμπεριφέρεσαι σε δημόσιους χώρους. Με την πάροδο του χρόνου θα σου υποδείξει σε ποιούς να (μη) μιλάς, που να κυκλοφορείς, τί να συζητάς. Εάν δεν έχεις κανονίσει κάποια έξοδο για το Σαββατόβραδο, ο “ανάξιος” θα σε κρατήσει σε αναμονή, λέγοντας ότι θα σου τηλεφωνήσει - κάποια στιγμή. Θα σε κρατήσει, έτσι, με επιτυχία στο σπίτι, κάνοντας τα πάντα για να είσαι διαθέσιμος/-η προκειμένου να μην υποστείς τις συνέπειες (ταπείνωση, ανάκριση). Αυτή η τεχνική επιτρέπει στον “ανάξιο” να κάνει οτιδήποτε θέλει σε κοινωνικό επίπεδο, και να σε ελέγχει, ταυτόχρονα, από απόσταση. 

 
11. Δημόσιο Ξεμπρόστιασμα: Προσπαθώντας να σου επιβληθεί σε δημόσιους χώρους, ο "ανάξιος" θα σε: βρίσει, ταπεινώσει, κοροϊδέψει, ρεζιλέψει: όχι μόνο ιδιωτικά αλλά και δημοσίως. Γρήγορα θα καταλάβεις ότι εκφράζοντας οποιαδήποτε άποψη γίνεσαι στόχος φραστικής επίθεσης. Τις πρώτες φορές που θα συμβεί κάτι τέτοιο, θα περιφρονήσει τα συναισθήματά σου, αποκαλώντας σε "υπερευαίσθητο", "μιγιάγγιχτο", κατηγορώντας σε για έλλειψη χιούμορ. Προοδευτικά, θα μάθεις να αποφεύγεις τη στοχοποίηση χαμογελώντας ευγενικά, αποσιωπώντας τη γνώμη σου, και εγκαταλείποντας κάθε προσπάθεια έκφρασης της προσωπικότητάς σου. 

12. Τίποτα δεν είναι Αρκετό: Σε πείθει ότι είσαι ανεπαρκής. Ακυρώνει κάθε συμπεριφορά ή συναίσθημά σου, πείθοντάς σε ότι αποδεικνύονται λίγα συγκριτικά με τα αναμμενόμενα. Αυτή είναι μία πρόσθετη μέθοδος συρρίκνωσης της αυτοεκτίμησης σου. Ό,τι και να κάνεις, εισπράττεις ακύρωση και απαξίωση. Πρόκειται για μία μέθοδο η οποία στόχο έχει να αμβλύνει κάθε πρωτοβουλία από μέρους σου και αποτελεί συναισθηματική κακοποίηση

Φυσικά, θα ήταν παράλογο ο/η αγαπημένος/-η σου να μένει στη σχέση εάν τα πίστευε όλα αυτά. Η επαναλαμβανόμενη ακύρωση που εισπράττεις, ωστόσο, θα επιτρέψει στον/-ην σύντροφό σου κάποια στιγμή να σου υπενθυμίσει πόσο τυχερός/-ή είσαι που μπήκε στη ζωή σου - κάποιος που σου κάνει χάρη να ανέχεται κάποιον/α τόσο ανεπαρκή όπως εσύ. Και θα τον/την πιστέψεις. Η πλύση εγκεφάλου που υφίστασαι κουβαλάει το εξής μύνημα: αν καμία πρωτοβουλία σου δεν είναι σωστή, πώς νομίζεις ότι μπορείς να πάρεις αποφάσεις για τη σχέση σας;

13. Αίσθημα Δικαιοδοσίας: Ο "ανάξιος" διαθέτει μία εξαιρετική αίσθηση ότι δικαιούται τα πάντα. Η στάση του είναι απολύτως δικαιολογημένη. Εάν τον μπλοκάρουν στον αυτοκινητόδρομο, ο “ανάξιος” αισθάνεται ότι έχει το δικαίωμα να “κολλήσει” απειλητικά στο αυτοκίνητο του μπροστινού, να τον παρενοχλήσει, και να διακινδυνεύσει τις ζωές άλλων με την έκρηξη θυμού του. Μην απατάσαι, η ίδια αίσθηση δικαιωματικής απαίτησης θα χρησιμοποιηθεί και απέναντί σου. Εάν δεν υπακούσεις στις προσταγές ή επιθυμίες του, ή εάν παραβιάσεις τους κανόνες του, νιώθει ότι έχει το δικαίωμα να σε τιμωρήσει με οποιονδήποτε τρόπο κρίνει κατάλληλο

14. Οι Φίλοι και η Οικογένειά σου τον Αντιπαθούν:  Καθώς η σχέση προχωράει, οι δικοί σου άνθρωποι θα εντοπίσουν αλλαγές στη συμπεριφορά και την προσωπικότητά σου. Θα διαπιστώσουν ότι έχεις αποτραβηχτεί. Θα διακρίνουν τη συμμετοχή του στην αποδόμηση της προσωπικότητάς σου.  Θα διαμαρτυρηθούν.  

Ο "ανάξιος" θα αντεπιτεθεί κατηγορώντας τους για ζηλια και δεν αποκλείεται να χρησιμοποιήσει τη διαμαρτυρία και τη γνώμη τους ως πρόσθετη απόδειξη ότι ΑΥΤΟΙ είναι εναντίον σου – όχι εκείνος. 

Και μόνο η αναφορά στα δικά σου πρόσωπα θα πυροδοτεί έκρηξη θυμού και σειρά προσβολών. Δε θα αργήσεις να πάψεις να μιλάς για εκείνους που αγαπάς. Οποιοσδήποτε βρίσκεται στο πλάι σου και σε έχει έγνοια (οι γονείς, τα αδέλφια, οι φίλοι, ακόμα και τα παιδιά σου) είναι, πλέον, απειλητικός και παύει να είναι ευπρόσδεκτος. 

15. Αρνητικές Αφηγήσεις: Έχεις ακούσει να λένε: "Δώσε αρκετό σχοινί σε κάποιον, και θα κρεμαστεί"; Τα πράγματα που επιλέγει κανείς να αποκαλύψει όταν αφηγείται περιστατικά της ζωής του/της, συχνά αποκαλύπτουν πολλά για τον χαρακτήρα και την ιδέα που έχει για τον εαυτό του/της. Παρατηρώντας τί κρίνει κανείς ως άξιο αναφοράς, μαθαίνεις τί βρίσκει ενδιαφέρον, καθώς βλέπεις να πρωταγωνιστεί σε αφηγήσεις που σκοπό έχουν να σε εντυπωσιάσουν. 

Ο “ανάξιος” θα εξιστορήσει περιστατικά υπεροψίας, βιαιότητας, επιθετικότητας, αναισθησίας, απόρριψης κτλ. Θα υπερηφανευτεί για τις εκρήξεις θυμού και απαξιωτικές συμπεριφοράς που επέδειξε στο παρελθόν, θεωρώντας τα αξιοθαύμαστα χαρακτηριστικα. Γενικά, οι άνθρωποι αυτοπροσδιορίζονται μέσα από τις προσωπικές τους αφηγήσεις, ακριβώς όπως ένας πολιτισμός ορίζεται μέσα από την παράδοση και τους μύθους του. Άκου προσεχτικά αυτές τις ιστορίες. Όταν κάποιος δηλώνει ποιός είναι, πίστεψέ τον.  

16. Το "Τεστ της Σερβιτόρας": Έχει διαπιστωθεί ότι ο τρόπος με τον οποίο θα συμπεριφερθεί ο συνοδός σου στην σερβιτόρα ή κάποιο άλλο ουδέτερο πρόσωπο του αντίθετου φύλου στα πρώτα σας ραντεβού, είναι ο τρόπος με τον οποίο θα σου συμπεριφέρεται σε 6 μήνες από τώρα. 

Κατά την “περίοδο του μέλιτος” θα σου συμπεριφέρεται σα να είσαι βασιλιάς ή βασίλισσα. Η λήξη της περιόδου του μέλιτος συμπίπτει με τη λήξη της ικανότητας (ή της επιθυμίας του/της) να κρύψει τα πραγματικά συναισθήματα που τρέφει για το αντίθετο φύλο. Παρατήρησε ασέβειες, γκρίνια, παράπονα, άσκηση κριτικής, τσιγγουνιά, αντεκδίκηση. Μην ξεχνάς: ένας ψυχολογικά αξιόπιστος άνθρωπος είναι συνεπής ως προς τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται σε όλους τους ανθρώπους. 



17. Κακοφημία: Όπως προαναφέρθηκε, συνήθως τα ψυχικά υγιή άτομα είναι συνεπή στη προσωπικότητα και συμπεριφορά τους. Ο “ανάξιος” μπορεί να έχει 2 ξεχωριστές φήμες - μία ομάδα ατόμων που θα σου δώσει διθυραμβικούς έπαινους και μία ομάδα που θα σε προειδοποιήσει ότι έχεις μπλέξει. 

Είναι σα να πηγαίνουν 10 άτομα σε ένα εστιατόριο – 5 λένε ότι ειναι εξαίσιο και 5 λένε ότι είναι χοιροστάσιο – σίγουρα αντιλαμβάνεσαι ότι μπαίνεις σε ρίσκο εάν δειπνήσεις εκεί. Ο “ανάξιος” μπορεί να κοκορευτεί για τη φήμη του ως “γυναικά”, “ευέξαπτο” ή “τεμπέλη”. Μπορεί να εξιστορήσει  περιστατικά όπου κάποιοι τον αποκάλεσαν τρελό ή πρότειναν ότι πρέπει να επισκεφθεί ειδικό ψυχικής υγείας. 

Δώσε ιδιαίτερη σημασία στη φήμη. Η φήμη είναι η δημόσια αντίληψη της συμπεριφοράς ενός ατόμου. Εάν έχει δύο όψεις, μία καλή και μία κακή, το ρίσκο είναι μεγάλο. Θα αντιμετωπίσεις την κακή όταν τελειώσει η περίοδος του μέλιτος στη σχέση σας. Με σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς ο “ανάξιος” θα έχει ελάχιστους φίλους, μόνο γνωριμίες. Τα συναισθηματικά υγιή και τα ηθικά άτομα δεν ανέχονται φιλίες με ανάξιους που συμπεριφέρονται άσχημα στους γύρω τους. Εάν ανακαλύψεις ότι αντιπαθείς τους φίλους του “ανάξιου” πιθανόν να είναι διότι λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως αυτός, και το βλέπεις.


18. Διαρκώς Ακροβατείς: Όσο η σχέση σου με τον “ανάξιο” προχωρά, σταδιακά θα εκτεθείς σε λεκτική απαξίωση, εκρήξεις θυμού, εκτενείς ανακρίσεις για ασήμαντα πράγματα, βιαιότητα/απειλές στοχευμένες σε άλλους τις οποίες όμως βλέπεις, παρανοϊκή ενασχόληση με τις δραστηριότητές σου, και ποικιλία τρόπων μείωσης του χαρακτήρα σου. Θα βρεθείς να ακροβατείς εν τη παρουσία του – θα φοβάσαι να ανοίξεις θεματολογία συζήτησης, θα φοβάσαι να αναφέρεις ότι συνάντησες φίλους, και θα φοβάσαι να αμφισβητήσεις ή να ασκήσεις κριτική στη συμπεριφορά του “ανάξιου”. Αντί να βιώνεις τη ζεστασιά και ασφάλεια της αγάπης, θα βρίσκεσαι διαρκώς σε ένταση, θα είσαι αγχωμένος όταν μιλάς σε άλλους (μπορεί να πουν κάτι που θα πρέπει να εξηγήσεις αργότερα), και θα τρομάζεις μην τυχόν συναντήσεις κάποιον που θα πρέπει να χαιρετήσεις δημοσίως. Θα σε ρωτήσει σε ποιό εστιατόριο θες να πάτε να φάτε, μόνο και μόνο για να αρνηθεί προφασιζόμενος ότι είναι απαίσια ιδέα (ακόμα και εάν πρότεινες να πάτε στο αγαπημένο του εστιατόριο). Τα ραντεβού και ο χρόνος που μοιράζεστε θα είναι πιο άνετα και λιγότερο απειλητικά όταν είστε απολύτως μόνοι – ακριβώς όπως θέλει ο “ανάξιος”- καμία ανάμειξη με τον έλεγχο ή την κυριαρχικότητά του.  

19. Απαξίωση: Διαπιστώνεις ότι μέσα στον εγωκεντρισμό σου δε χωρά η δική σου γνώμη ή τα δικά σου συναισθήματα. Η πρώτες εκφράσεις αμφισβήτησης απέναντι του θα γίνει αιτία για να απαξιώσει τα συναισθήματα και τη γνώμη σου ως παράλογα, υπερευέσθητα, ανόητα, ψυχικά ανισόρροπα. Αν και υποτίθεται ότι δεν ενδιαφέρεται για τη γνώμη ή τα συναισθήματά σου, διαπιστώνεις ότι θα ενοχληθεί και θα αναστατωθεί εάν τολμήσεις να αμφισβητήσεις τη συμπεριφορά του (λιγάκι οξύμωρο, έτσι δεν είναι;). Θα σε κατηγορήσει ότι πας “να τον αλλάξεις” και θα απαιτήσει να πάψεις να είσαι ύπολος και “να τον δεχθείς όπως είναι”. Ο “ανάξιος” είναι εξαιρετικά εχθρικός απέναντι στην κριτική και αντιδρά με θυμό ή οργή όταν αμφισβητείται η συμπεριφορά του.  

20. Βγαίνεις Τρελός: Σε μία προσπάθεια να προσαρμοστείς στις εξωφρενικές απαιτήσεις του "ανάξιου" ανακαλύπτεις ότι κι εσύ κάνεις εξωφρενικά πράγματα αυτοαμυνόμενος. Αν ο “ανάξιος” πρόκειται να καταφθάσει στις 8:00 μμ. – θα καλέσεις το 11880 για να καλύψεις την ανάκληση, θα ψάξεις τα σκουπίδια για πράγματα που μπορεί να σε ενοχοποιήσουν, και προειδοποιήσεις τους δικούς σου ανθρώπους να μη σου τηλεφωνήσουν εκείνο το βράδυ. Προειδοποιείς οικογένεια/φίλους να μην κάνουν νύξη σε ορισμένα θέματα, αποφεύγεις να συχνάζεις σε συγκεκριμένα μέρη, προσποιείσαι ότι δε βλέπεις γνωστούς στο δρόμο. Γίνεσαι κι εσύ παρανοϊκός – προσέχεις τί φοράς και τί λες. Οι μη-βίαιοι άνδρες – θύματα ξαφνικά βρίσκουν τους εαυτούς τους μπλεγμένους σε σωματικούς τσακωμούς με τις “ανάξιες” γυναίκες. Οι μη-βίαιες γυναίκες ουρλιάζουν όταν δεν αντέχουν άλλο τη λεκτική κακοποίηση ή την απαξίωση. Σε καταστάσεις συναισθηματικής και σωματικής αυτοάμυνας, όλοι συμπεριφερόμαστε διαφορετικά και παράξενα. Νομίζουμε ότι “τρελαινόμαστε” – είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι δεν υπάρχει “φυσιολογική συμπεριφορά” σε καταστάσεις μάχης. Ό,τι και να κάνεις σε ΜΗ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ θα χαρακτηριστεί ως ΜΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ. Η συμπεριφορά σου θα επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα εάν αποτραβηχτείς από αυτή την κατάσταση, προτού σου προκληθεί μόνιμη ψυχολογική ζημιά. 

Αν όλα τα παραπάνω σου ακούγονται γνώριμα, ήρθε η ώρα να αναλάβεις δράση.
Είτε αποφασίσεις να μείνεις, είτε να αποχωρίσεις από αυτή τη σχέση, προέχει η σωματική και συναισθηματική σου ασφάλεια.
Απευθύνσου σε κάποιον ειδικό ώστε να εξετάσεις τις όψεις της σχέσης σου και τις προσδοκίες που έχεις από αυτήν. Ενημερώσου για τις επιλογές σου, και τοποθέτησε τον εαυτό σου στο επίκεντρο της ΑΓΑΠΗΣ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙΣ.

Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465