2 Αυγούστου 2011

Αναγνωρίζοντας την Κακοποίηση στη Ζωή σου





Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση ή βία υφίσταται σε μία σχέση ή σε μία οικογένεια όταν υπάρχει κάποιο άτομο το οποίο χρησιμοποιεί ένα μοτίβο συμπεριφορών ώστε να επιβληθεί σε κάποιο άλλο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, άνδρες κακοποιούν γυναίκες θύματα. Μπορεί όμως να συμβεί και το αντίστροφο. Μπορούν και οι γυναίκες να υπάρξουν κακοποιητικές και οι άνδρες θύματα. 

Η κακοποίηση μπορεί να συμβεί μεταξύ ανθρώπων που είναι παντρεμένοι ή και ανύπαντροι, σε ετεροφυλόφιλους, gay ή λεσβίες, ζευγάρια που ζουν μαζί, ή που έχουν χωρίσει, ενήλικες συγγενείς εξ' αγχιστείας ή εξ' αίματος, και μεταξύ εκείνων που έχουν βιολογική ή νομική σχέση γονέα-παιδιού


Πολλά άτομα που υφίστανται κακοποίηση δεν βλέπουν τους εαυτούς τους ως θύματα. Ούτε οι κακοποιητές είθισται να βλέπουν τους εαυτούς τους ως κακοποιητές. Οι άνθρωποι συχνά εξισώνουν την ενδοοικογενειακή κακοποίηση/βία με σωματική βλάβη. Ωστόσο, η ενδοοικογενειακή βία μπορεί να πάρει πολλές άλλες μορφές: ψυχολογικές, συναισθηματικές, ή σεξουαλικές. Η βία (σε όποια της μορφή) μπορεί να μην προκύπτει συχνά, αλλά να διατηρείται στην περιφέρεια ως ένας διαρκής παράγοντας εκφοβισμού.



ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ


- τράβηγμα μαλλιών, δάγκωμα, σπρώξιμο, τσίμπημα, τίναγμα, σκαμπήλισμα, σφίξιμο χεριού,  στραμπούλιγμα μπράτσου, τράνταγμα, χτύπημα, μπουνιές, κόψιμο, κάψιμο
- χρήση αντικειμένων με σκοπό το χτύπημα του θύματος
  (π.χ. σανίδες, κουτάλες, ζώνες, κλαδιά, κ.ά.)
- εκσφενδονισμός αντικειμένων στο θύμα  
- κάψιμο θύματος με τσιγάρα, σπίρτα, μάτι κουζίνας, ατμοσίδερο, φωτιά
- υπερβολικό γαργαλητό 
- αποστέρηση ιδιωτικού χώρου/ιδιωτικότητας 
- αποστέρηση ύπνου, τροφής, νερού, στέγης, ρουχισμού, θέρμανσης
- υποσίτιση ή υπερσίτιση (δλδ. τάισμα με το ζόρι)
- άρνηση παροχής αναγκών θύματος (π.χ. τουαλέτα, φάρμακα) 
- αγνοεί την ασθένεια ή τον τραυματισμό του θύματος  
- εξώθηση θύματος πέρα από τα όρια των φυσικών του ικανοτήτων
- επιβολή εργασίας σε εξοντωτικό βαθμό
- απουσία προστασίας από: 
  • κακοποίηση από αδέλφια (μεγαλύτερα, μικρότερα, ή συνομήλικα)
  • σχολικό εκφοβισμό (bullying) προερχόμενο είτε από συμμαθητές είτε από δασκάλους
  • υπερβολική ενασχόληση με τις δουλειές του σπιτιού
- απουσία παροχής & διδαχής περί σωματικής υγιεινής
- απουσία διατροφικής πληροφόρησης και υποστήριξης
- έκθεση σε ανθυγιεινές συνθήκες διαβίωσης 
  (π.χ. βρωμιά, έντομα, ποντίκια, κατσαρίδες, δυσοσμία, χαλασμένο υδραυλικό σύστημα)
- απουσία οδοντιατρικής και ιατροφαρμακευτικής φροντίδας
- ενδυμασία λανθασμένου μεγέθους, ακατάλληλη για την περίσταση, βρώμικη ή φθαρμένη
- ενθάρρυνση σωματικής τιμωρίας από συγγενείς ή ξένους
- εξαναγκασμός εγγύτητας σε νικοτινικό καπνό (καπνιστικό περιβάλλον)
- διαρκείς μετακομίσεις
- ντρόπιασμα ή κοροϊδία σχετικά με τις λειτουργίες ή τη μορφή του σώματος
- υπερβολική έμφαση στην εξωτερική εμφάνιση, την ενδυμασία, την υγιεινή, το πλύσιμο των χεριών,τη διατρογή ή τη δίαιτα, τις λειτουργίες του σώματος, τη σωματική ανάπτυξη
 - σωματικός περιορισμός 
  (π.χ. αποκλεισμός στο σπίτι, κλείδωμα στη ντουλάπα ή το μπαλκόνι,  δέσιμο)
- παράθεση ή χρήση όπλων ως μέσο εκφοβισμού
- απειλές ότι θα σκοτώσει ή θα τραυματίσει το θύμα
- εξαναγκάζει ή ξεγελά το θύμα να κάνει κάτι ανεπιθύμητο
- στέκεται απειλητικά πολύ κοντά στο θύμα ή εκφοβίζει
- χρήση ή πραγματοποίηση απειλών για να τραυματίσει το θύμα 

- υπερέκθεση στα στοιχεία της φύσης
- εξαναγκασμός συμμετοχής σε βίαια αθλήματα
- κακοποίηση κατοικιδίων 



ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ


- οποιαδήποτε ανεπιθύμητη σεξουαλική επαφή ή χειρονομία
- παρενόχληση ή εξαναγκασμός για σεξ
- εξαναγκασμός σεξουαλικής δραστηριότητας με ζώα
- διατύπωση απειλών με σκοπό την εξασφάλιση του σεξ
- τσίμπημα, σφαλιάρισμα, αρπαγή, ή γράπωμα στήθους ή γεννητικών οργάνων
- επιβολή σεξ όταν έχει προκύψει ασθένεια, τοκετός ή εγχείρηση
- επιβολή σεξ με άλλους άνδρες ή γυναίκες
- επιβολή παρακολούθησης ή συμμετοχής σε ομαδικό σεξ
- συνειδητή μετάδοση αφροδίσιου νοσήματος
- μεταχείριση θύματος ως αντικείμενο του σεξ
- βίαιο σεξ
- άσκηση πίεσης για τη συγκέντωση πορνογραφικού υλικού με πρωταγωνιστή το θύμα
- παράθεση πορνογραφίας ώστε να κάνει το θύμα να νιώθει άβολα
- χρήση του σεξ ως κίνητρο για καβγά
- χρήση του σεξ ως επίλυση καβγά
- άσκηση κριτικής σεξουαλικών δεξιοτήτων του θύματος
- ανεπιθύμητο σεξουαλικό χάιδεμα σε δημόσιους χώρους
- εξαπόληση κατηγοριών για υποτιθέμμενες εξωσυζυγικές σχέσεις
- απειλεί ότι θα κάνει σεξ με άλλη εάν δεν κάνει σεξ μαζί του
- υποβιβασμός μορφολογίας του σώματος του θύματος 

- ανέκδοτα ή “αστεία” σεξουαλικού περιεχομένου
- ενδελεχής έλεγχος του σώματος του θύματος για με σκοπό τη συλλογή ενδείξεων 

   σεξουαλικής επαφής


ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ (Ή ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ Ή ΛΕΚΤΙΚΗ) ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ


- ψευδείς κατηγορίες
- εξευτελισμός, χαρακτηρολογία, και επισήμανση ελαττωμάτων του θύματος 
- λεκτικές απειλές
- υπερισχύει στα συναισθήματα του θύματος
- εκφράζει δυσπιστία απέναντι στο θύμα 
- ανάσυρση παρελθοντικών θεμάτων
- ακατάλληλη έκφραση ζήλιας
- σιγή, αγνοεί το θύμα
- αρνείται να εξυπηρετήσει το θύμα
- πάντα περνάει το δικό του
- παρακρατεί την στοργή του ή παραμελεί το θύμα
- πιέζει το θύμα
- αναμένει ότι το θύμα θα συμμορφωθεί σε έναν ρόλο
- συγκρίνει το θύμα με άλλους (π.χ. πρώην)
- προτείνει να σχετιστούν με άλλους άνδρες ή γυναίκες
- προξενεί τύψεις και ενοχές
- απειλεί ότι θα μεθύσει ή θα πάρει ναρκωτικά 
- ξεκινά καβγάδες
- διακατέχεται από κακίες και δεν συγχωρεί
- ψεύδεται, ανασκευάζει γεγονότα
- συμπεριφέρεται στο θύμα σα να είναι παιδί
- έχει διπλά μέτρα και σταθμά
- λέει ένα πράγμα και εννοεί κάτι άλλο
- αρνείται ή αποσύρει τις καθημερινές ευθύνες του θύματος
- αθετεί τις δεσμεύσεις του
- επιμένει να συνοδεύσει το θύμα στο γραφείο του γιατρού
- δημιουργεί χάος/λερώνει εσκεμμένα επιβάλλοντας στο θύμα να καθαρίσει
- απειλεί με τα πάντα (λέξεις, αντικείμενα)
- αρνείται να ασχοληθεί με εκκρεμότητες
- ελαχιστοποιεί ή αναιρεί τη δουλειά ή τις επιτυχίες του θύματος
- απαιτεί να έχει λογαριασμό της ρουτίνας/χρόνου του θύματος



ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ


- απειλεί ότι θα βλάψει το θύμα
- απειλεί ότι θα εγκαταλείψει το θύμα, ή ότι θα αυτοκτονήσει
- εκμεταλλεύεται τους φόβο του θύματος για κάτι
- απειλεί ότι θα καταγγείλει το θύμα στην πρόνοια  
- απειλεί ότι θα καταδόσει το θύμα ώστε να απελαθεί
- εξαναγκάζει το θύμα να αποσύρει νομικές κατηγορίες
- εξαναγκάζει το θύμα να παραβιάσει το νόμο  



ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ


- χρησιμοποιεί ενοχοποιητικές κουβέντες, χειρονομίες ή συμπεριφορές ως μέσο ελέγχου 
- θρυμματισμός ή εκφενδονισμός αντικειμένων

- ρεζιλεύει, γελοιοποιεί ή γελά στα μούτρα του θύματος 
- παίζει “παιχνίδια του μυαλού” 
- κάνει το θύμα να πιστεύει ότι είναι χαζό ή ότι τρελάθηκε 



ΧΡΗΣΗ ΖΗΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΟΧΟΠΟΙΗΣΗΣ



- ταπεινώνει, μειώνει, αρνείται, κατηγορεί, επιρρήπτει ευθύνες, χειραγωγεί
- αρνείται ότι η κακοποίηση έλαβε χώρα 
- ελαχιστοποιεί την βαρύτητα της κακοποίησης, δεν παίρνει σοβαρά τις ανησυχίες της
- αντιστρέφει καταστάσεις ώστε να επιρρήψει την ευθύνη της κακοποίησης στο θύμα
- κατηγορεί το θύμα ότι προκάλεσε την κακοποίηση 
- κατηγορεί το θύμα για απιστία
- ελέγχει πού βρίσκεται ή σε ποιόν μίλησε το θύμα



ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ

& ΤΟΚΕΤΟΥ 
- την εξαναγκάζει να κάνει έκτρωση
- αρνείται ότι το παιδί είναι δικό του
- προσβάλλει το σώμα της
- αρνείται να την στηρίξει κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη 

- ασκεί πίεση ή απαιτεί σεξουαλική επαφή αμέσως μετά τον τοκετό
- αρνείται την σεξουαλική επαφή με το πρόσχημα ότι το σώμα της εγκύου είναι άσχημο  
- την κατηγορεί ότι το μωρό είναι “το λάθος φύλο” 
- αρνείται να της επιτρέψει να θηλάσει


ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ 

- εμποδίζει το θύμα να βρει, να δεχθεί, ή να διατηρήσει εργασία
- επιβάλλει στο θύμα να ζητήσει χρήματα
- παίρνει ή παρακρατεί τα χρήματα του θύματος
- αρνείται την πρόσβαση ή κρατά μυστικό το οικογενειακό εισόδημα

- δεν επιτρέπει στο θύμα να έχει άποψη για σημαντικές οικονομικές αποφάσεις
- δεν επιτρέπει στο θύμα να έχει χρήματα
- χαρτζιλικώνει το θύμα
- σπατάλη οικογενειακού εισοδήματος με ανόητους τρόπους 

- σπατάλη σε εξαρτήσεις (λ.χ. τζόγο, ουσίες, σεξουαλικές υπηρεσίες)
- απαιτεί αποκλειστική διαχείριση του οικογενειακού εισοδήματος 
- εκβιασμός για την πλήρη ανάληψη ευθύνης των οικονομικών
- άρνηση διάθεσης χρημάτων για ειδικές περιστάσεις παρά την ύπαρξη αυτής της δυνατότητας   (εορτές, γενέθλια,κτλ)  



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ -ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ


 - αποστέρηση
  • ιδιοκτησίας κατοικιδίων, 
  • φιλικών σχέσεων
  • αντικειμένων με τα οποία μπορεί το θύμα να προσκολληθεί
  • μόνιμης κατοικίας
  • ανάπτυξης της αίσθησης του ανήκειν σε μία κοινότητα
  • ευκαιριών συμμετοχής σε αθλήματα, μόρφωση, ενασχόληση με την τέχνη
- επιβολή ελέγχου σχετικά με τις ενέργειες, τις κοινωνικές συναναστροφές, και το περιεχόμενο των   ενδιαφερόντων του θύματος
- περιορισμός εξωτερικών δραστηριοτήτων 
- της αρνείται να μάθει να οδηγεί, να μορφωθεί, να εργαστεί
- μειώνει ή αγνοεί το θύμα σε δημόσιες εξόδους ή κάνει “σκηνές” δημοσίως 

- απαγόρευση πρόσβασης σε οικογένεια/φίλους
- επίδειξη αγενούς συμπεριφοράς στην οικογένεια/φίλους του θύματος 
- αλλάζει προσωπικότητα όταν είναι άλλοι παρόντες 
- απαγόρευση ή περιορισμός πρόσβασης σε όχημα ή τηλέφωνο
- διαλογή/επιλογή φίλων που επιτρέπεται να διατηρεί το θύμα
- επιλέγει φίλους, δραστηριότητες, ή τη δουλειά αντί να περνά χρόνο με το θύμα
- εκβιάζει το θύμα να λογοδοτήσει για τις πράξεις του
- λογοκρισία της αλληλογραφίας του θύματος
- συμπεριφέρεται στο θύμα σα να είναι υπηρέτρια



ΧΡΗΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ

- δημιουργεί στο θύμα ενοχές για τα παιδιά
- παρενοχλεί ή ντροπιάζει το θύμα μπροστά στα παιδιά 
- εξαναγκάζει το θύμα να μείνει σπίτι με τα παιδιά
- διδάσκει στο παιδιά να κακοποιούν το θύμα (να χαρακτηρολογούν, να χτυπούν, κλπ)
- αποποίηση ευθυνών ή καταμερισμού ευθυνών αναφορικά με τα παιδιά
- (απειλή για) απαγωγή ή αποστέρηση κηδεμονίας των παιδιών 
- απαξίωση αρτιότητας γονεϊκών δεξιοτήτων του θύματος

- χρήση επισκεπτηρίου για να προβεί σε παρενόχληση, κατασκοπεία, ενοχοποίηση 
- χρήση παιδιών για την μεταφορά μηνυμάτων


ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΧΩΡΙΣΜΟΥ/ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ


- εξαγοράζει τα παιδιά με ακριβά δώρα
- δεν παρουσιάζεται την ώρα του επισκεπτηρίου  ή δεν επιστρέφει τα παιδιά στο σπίτι την προσυμφωνημένη ώρα 
- ανακρίνει τα παιδιά για πληροφορίες που αφορούν την προσωπική ζωή του θύματος (π.χ. τους   συντρόφους, επαφές, προσωπικό χρόνο)
- επιρρίπτει τις ευθύνες για την διάλυση της οικογένειας στο θύμα
- χρησιμοποιεί τα παιδιά για να μεταφέρει μηνύματα
- αρνείται στο θύμα την πρόσβαση στα παιδιά



ΧΡΗΣΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ


- αναφορά στις γραφές για να δικαιολογήσει την κυριαρχία του
- χρησιμοποιεί τη θέση του στην εκκλησία για να πιέσει για σεξ ή χάρες
- χρησιμοποιεί το θύμα, μετά απαιτεί συγχώρεση
- ερμηνεύει την θρησκεία ή τις γραφές όπως τον βολεύει
- αποτρέπει το θύμα από το να πηγαίνει στην εκκλησία
- γελοιοποεί τα πιστεύω του θύματος
- καταφεύγει σε σεξουαλικές δραστηριότητες ή χρήση ουσιών για να επιτελέσει θρησκευτικές δραστηριότητες 



ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ / ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ


- κλειδώνει το θύμα εντός ή εκτός του σπιτιού
- εκσφενδονίζει ή καταστρέφει αντικείμενα
- κακομεταχειρίζεται τα κατοικίδια
- βροντάει τις πόρτες 

- παραμελεί το θύμα
- κρύβει τα τηλέφωνα και αρνείται πρόσβαση σε αυτά στο θύμα

 

ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ

 
- γρήγορη ή επικίνδυνη οδήγηση με σκοπό τον εκφοβισμό
- οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ
- εξαναγκασμός εξόδου από το όχημα όταν ο θύτης βρίσκεται σε κατάσταση οργής 
- σπρώξιμο θύματος εκτός του οχήματος ενώ αυτό βρίσκεται εν κινήσει

- άρνηση χρήσης, πείραγμα της μηχανής, παρακράτηση κλειδιών, 
  ή αλυσόδεμα του τιμονιού του οχήματος
- απειλεί πως θα ρίξει/σκοτώσει το θύμα πέφτοντας σε διερχόμενο όχημα
- χρήση οχήματος για να κυνηγήσει ή να τραυματίσει το θύμα.



Εάν βρίσκεσαι σε οποιαδήποτε βίαιη σχέση, μην ξεχνάς ότι 
υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να σου προσφέρουν  βοήθεια.


Κανένας δεν επιθυμεί ούτε αξίζει την κακομεταχείριση. 
Αναζήτησε υποστήριξη από ανθρώπους που νοιάζονται και μπορούν να σε βοηθήσουν.




Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465